Page 35 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลัภภาษาไทย ม.5

๓๖ G P P A1 A2 S

ื
ิ
๒. พยัญชนะสนธ คือ การเช่อมประสานกันระหวางพยัญชนะสุดทายของคําหนากับพยัญชนะแรก
ของคําหลัง เชน
มนสฺ + ธรรม เปน มโนธรรม ขั้นที่ ๑ มนสฺ + ธรรม
ขั้นที่ ๒ เปลี่ยน สฺ เปน โอ
เตชสฺ + ชัย เปน เดโชชัย (เตโชชยฺ) ขั้นที่ ๓ มโน + ธรรม เกิดเปน มโนธรรม

นอกจากนี้การสนธิในภาษาไทยหากพบคําหนาเฉพาะคําวา ทุสฺ และ นิสฺ ใหเปลี่ยน สฺ เปน ร

เชน
นิสฺ + คุณ เปน นิรคุณ เนรคุณ

ทุสฺ + ชน เปน ทุรชน

๓. นฤคหิตสนธิ คือ การเช่อมระหวางคําตนท่มีนฤคหิต ( ํ ) กับคําหลังท่ข้นตนดวยพยัญชนะ
ื
ึ
ี
ี
หรือสระ ดังนี้
นฤคหิตสนธิกับพยัญชนะวรรค แปลงนฤคหิตเปนพยัญชนะตัวที่ ๕ ของแตละวรรค เชน
สํ + ขาร เปน สังขาร

ข อยูในวรรค กะ (ก ข ค ฆ ง) พยัญชนะตัวที่ ๕ ของ วรรค คือ ง

สํ + ฐาน เปน สัณฐาน

ฐ อยูในวรรค ฏะ (ฏ ฐ ฑ ฒ ณ) พยัญชนะตัวที่ ๕ ของ วรรค คือ ณ

สํ + โตษ เปน สันโดษ (สันโตษ)

ต อยูในวรรค ตะ (ต ถ ท ธ น) พยัญชนะตัวที่ ๕ ของ วรรค คือ น
นฤคหิตสนธิกับพยัญชนะเศษวรรค (ย ร ล ว ส ห ฬ) ใหเปลี่ยนนฤคหิตเปน ง

แลวจึงเชื่อมกัน เชน
สํ + หาร เปน สังหาร

สํ + วร เปน สังวร

นฤคหิตสนธิกับสระ ใหเปลี่ยนนฤคหิต เปน ม แลวจึงเชื่อมกัน เชน
สํ + อาทาน เปน สมาทาน

สํ + อุทัย เปน สมุทัย

เพิ่มเติมเสริมความรู

คําแผลง (สุนันท อัญชลีนุกูล, ๒๕๕๖ : ๖๔-๗๓) จัดเปนการสรางคําอยางหนึ่งที่มีการเปลี่ยนแปลงตัวอักษร
ี
ท่ใชแทนเสียงใหตางไปจากเดิม คําแผลงนี้แตเดิมปรากฏอยูในคํายืมภาษาเขมร เชน ตรวจ แผลงเปน ตํารวจ



ื
ํ


หรอ ปราศ แผลงเปน บาราศ และไทยก็นํามาใชกับคําไทยดวย เชน เสียง แผลงเปน สําเนียง แตง แผลงเปน
ตําแหนง ทั้งนี้จะเห็นวาการแผลงนอกจากจะทําใหภาษาเกิดเสียงไพเราะแลว ยังทําใหมีคําในภาษาใชเพิ่มขึ้นดวย