Page 33 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลัภภาษาไทย ม.5
P. 33
๓๔ G P P A1 A2 S
๒. คําสมาสจะแปลจากคําหลังไปหาคําหนา เนื่องจากการสรางคําสมาสตามไวยากรณบาลี
และสันสกฤตนั้น คําหนาจะเปน “หนวยขยาย” และ คําหลังจะเปน “หนวยหลัก”
วีรบุรุษ (วีร + บุรุษ) แปลวา ชายผูกลาหาญ
วาตภัย (วาต + ภัย) แปลวา อันตรายที่เกิดจากลมพายุ
กมลาสน (กมล + อาสน) แปลวา ผูมีดอกบัวเปนที่ประทับ
ภัตตาคาร (ภัตต + อาคาร) แปลวา สถานที่จําหนายอาหาร
คําสมาสแบบไมมีสนธิ
คําสมาสแบบไมมีสนธิมีลักษณะและขอสังเกตบางประการ ดังนี้
๑. คําสมาสมักออกเสียงเชื่อมกันระหวางคําที่นํามาตอกัน เชน
กิจกรรม อานวา กิด-จะ-กํา
ปตุภูมิ อานวา ป-ตุ-พูม
โพธิญาณ อานวา โพ-ทิ-ยาน
ี
ื
หากพิจารณาตัวอยางขางตน เสียง /จะ/ /ตุ/ /ทิ/ คือการออกเสียงเช่อมระหวางคําท่นํามา
ตอกันของคําขางตนตามลําดับ
อยางไรก็ตามในภาษาไทยมีคําสมาสจํานวนหนึ่งที่ไมอานออกเสียงเชื่อมระหวางคํา เชน
นามสกุล อานวา นาม-สะ-กุน
ลพบุรี อานวา ลบ-บุ-รี
สุภาพบุรุษ อานวา สุ-พาบ-บุ-หฺรุด
๒. คําสมาสจะไมเขียนเครื่องหมายวิสรรชนีย (ะ) กํากับระหวางคําที่นํามาเรียงตอกัน แตสามารถ
อานออกเสียงระหวางรอยตอไดดังที่กลาวมาขางตน เชน
พละ + ศึกษา เปน พลศึกษา
สุริยะ + วงศ เปน สุริยวงศ
ธรรมะ + วินัย เปน ธรรมวินัย
ี
ี
ื
หากคําสมาสใดท่ไมตองการอานออกเสียงระหวางคําท่นํามาตอกันนั้น จะใชเคร่องหมาย
ทัณฑฆาต (-) กํากับ เชน
ศูนยสูตร อานวา สูน-สูด
พยากรณศาสตร อานวา พะ-ยา-กอน-สาด
ศัพทบัญญัติ อานวา สับ-บัน-หฺยัด
