Page 34 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลัภภาษาไทย ม.5

G P P A1 A2 S
๓๕

ื
ี
คําสามาสบางคําแมจะไมออกเสียงระหวางคําท่นํามาสมาสกันก็ไมใชเคร่องหมายทันฑฆาต ( - )
กํากับ เชน อินทรธนู อานวา อิน-ทะ-นู
อักษรศาสตรบัณฑิต อานวา อัก-สอน-สาด-บัน-ดิด

คําสมาสแบบมีสนธิ

คําสมาสแบบมีสนธิ คือ การเชื่อมเสียงทายของคําหนากับเสียงตนของคําหลัง ซ่งอาจจะเปน
ึ
เสียงสระ เสียงพยัญชนะใหกลมกลืนเขาดวยกัน มีลักษณะและขอสังเกตบางประการ (อรรถวิทย
รอดเจริญ, ๒๕๖๖ : ๙๓-๑๐๐) ดังนี้

๑. สระสนธิ คือ การเช่อมประสานกันระหวางสระพยางคทายของคําหนากับสระพยางคตน
ื
ของคําหลัง ดังนี้

พุทธ + โอวาท เปน พุทโธวาท
สรรพ + อากร เปน สรรพากร

หัตถ + อาภรณ เปน หัตถาภรณ
สระสนธิยังมีการเปลี่ยนแปลงสระพยางคตนของคําหลัง เชน

นร + อินทร เปน นเรนทร และ นรินทร

นาค + อินทร เปน นาเคนทร และ นาคินทร
จากตัวอยางขางตน สรุปไดวา สระพยางคตนของคําหลังเปน อิ อี สามารถเปลี่ยนเปน อิ อี

หรือ เอ ได
วน + อุทยาน เปน วโนทยาน
ราช + อุปโภค เปน ราโชปโภค และ ราชูปโภค

ุ
ู
่
ุ


ั

ุ
ั

จากตวอยางขางตนสรปไดวา สระพยางคตนของคําหลงเปน อ อ สามารถเปลียนเปน อ อ ู

หรือ โอ ได
นอกจากการเปลี่ยนสระคําหลังแลว สระสนธิยังมีการเปลี่ยนพยัญชนะที่คําหนาดวย เชน
รังสี + อากร เปน รังสิยากร
สติ + อารมณ เปน สัตยารมณ
จากตัวอยางขางตน สรุปไดวา สระพยางคทายของคําหนาเปน อิ อี ใหเปลี่ยนเปน ย
ธนู + อาคม เปน ธันวาคม
สินธุ + อานนท เปน สินธวานนท
จากตัวอยางขางตน สรุปไดวา สระพยางคทายของคําหนาเปน อุ อู ใหเปลี่ยนเปน ว

ขอสังเกต

สระสนธิมักมีพยางคตนของคําหลังขึ้นตนดวยพยัญชนะ อ เสมอ เพื่อกํากับเสียงของสระ