Page 66 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 66
P
G P A1 A2 S 67
๓.๒ การเป็นภรรยาที่ดีของสามี ดังจะเห็นได้จากคำาพูดของพระนางมัทรีที่พูดกับ
พระเวสสันดรว่าการที่นางติดตามพระเวสสันดรมาอยู่ในป่าเช่นนี้ เพราะมีความซื่อตรงต่อพระเวสสันดร
จึงหวังว่าจะได้ดูแลพระเวสสันดรไปจนกว่าจะถึงวาระสุดท้ายของชีวิต ดังบทประพันธ์ว่า
...พระคุณเอ่ยเมื่อแรกจากไอศวรรย์มาอยู่ดง ก็ปลงจิตมิได้คิดเป็นจิตสอง หวังว่าจะเป็น
เกือกทองฉลองบาทยุคลทั้งคู่แห่งพระคุณผัว กว่าจะสิ้นบุญตัวตายตามไปเมืองผี...
ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี สะท้อนให้เห็นว่าพระนางมัทรีได้ปฏิบัติหน้าที่ของตน
ตามสถานภาพและบทบาทได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ ถือเป็นคุณธรรมที่สมควรแก่การยกย่อง
กิจกรรมพินิจพิเคราะห์
นักเรียนร่วมกันพิจารณาว่า แนวคิดของบทประพันธ์ต่อไปนี้คืออะไร
๑. ...พระนางจึ่งปลงหาบคอนลงวอนไหว้แล้วอภิวาทน์ ข้าแต่พญาพาฬมฤคราชอันเรืองเดช
ท่านก็เป็นพญาสัตว์ในหิมเวศวนาสณฑ์ จงผินพักตร์ปริมณฑลทั้งสามรา มารับวันทนาน้อมไป
ด้วยทศนัขเบญจางค์...
๒. ...นั่นก็รอยเท้าพ่อชาลี นี่ก็บทศรีแม่กัณหาพระมารดายังแลเห็น โน่นก็กรวดทรายเจ้ายัง
รายเล่นเป็นกอง ๆ สิ่งของทั้งหลายเป็นเครื่องเล่นยังเห็นอยู่...
ำ
๓. ...พระคุณเอ่ยถึงพระองค์จะสงสัย ก็น้าใจของมัทรีนี้กตเวทีเป็นไม้เท้าก้าวเข้าสู่ที่ทาง
ทดแทน รามำ สีตาวนุพฺพตา อุปมาเหมือนสีดาอันภักดีต่อสามีรามบัณฑิต ปานประหนึ่งว่าศิษย์
กับอาจารย์...
คุณค่าด้านวรรณศิลป์
๑. วรรณศิลป์ที่เกิดจากการใช้เสียงของคำา เป็นกลวิธีการสร้างความไพเราะให้แก่บทประพันธ์
โดยอาศัยลักษณะทางเสียงของสระและพยัญชนะ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดอรรถรสสูงสุดเมื่อนำาไปถ่ายทอด
ด้วยการเทศน์ เนื่องจากร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกสำานวนนี้แต่งขึ้นเพื่อใช้เป็นบทสำาหรับ
การเทศน์มหาชาติ กวีจึงพิถีพิถันในด้านการเลือกสรรถ้อยคำามาใช้เพื่อให้เกิดผลทางด้านเสียงที่ไพเราะ
ของบทประพันธ์ โดยปรากฏทั้งการเล่นเสียงสัมผัสสระ และการเล่นเสียงพยัญชนะ ดังนี้
