Page 64 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 64
G P 65
P A1 A2 S
อ่านพินิจ คิดพิจารณ์
เรามาร่วมกันวิเคราะห์คุณค่าจากการอ่านกันนะคะ
บทวิเคราะห์
ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี เป็นบทประพันธ์ที่มีคุณค่าในด้านต่าง ๆ
ทั้งด้านเนื้อหา ด้านวรรณศิลป์ ด้านอารมณ์ และด้านสังคมและวัฒนธรรม ตลอดจนมีข้อคิด
ที่สามารถนำาไปประยุกต์ใช้ได้ในชีวิตประจำาวัน ดังนี้
ื
คุณค่าด้านเนอหา
้
๑. แสดงให้เห็นความรักของแม่ที่มีต่อลูก แนวคิดสำาคัญของร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก
กัณฑ์มัทรี คือ การแสดงให้เห็นว่าความรักของแม่ที่มีต่อลูกนั้นเป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่ หากแม่และลูก
ต้องพลัดพรากกันไปย่อมจะส่งผลให้แม่ต้องโศกาอาดูร กวีนำาเสนอแนวคิดนี้ผ่านตัวละครสำาคัญ คือ
พระนางมัทรี ซึ่งได้แสดงออกผ่านพฤติกรรมและบทรำาพึงรำาพันอันถ่ายทอดความรักความห่วงหาอาลัย
ของนางในฐานะของแม่ที่มีต่อพระกัณหาและพระชาลีผู้อยู่ในฐานะลูกผู้เป็นเสมือนแก้วตาดวงใจ
ดังบทประพันธ์ที่กล่าวว่า
...พระเยาวมาลย์เธอเที่ยวหาพระลูก พระนางเธอเสวยทุกข์แสนเข็ญ ตั้งแต่ยามเย็น
จนรุ่งเช้าก็สุดสิ้นที่จะเที่ยวค้น ทุกตำาแหน่งแห่งละสามหนเธอเที่ยวหา ปณฺณรสโยชนมคฺคำ
ถ้าจะคลี่คลายขยายมรคาก็ได้สิบห้าโยชน์โดยนิยม นางจึ่งเซซังเข้าไปสู่พระอาศรมบังคมบาท
พระภัสดา ประหนึ่งว่าชีวาจะวางวายทำาลายล่วง สองพระกรเธอข้อนทรวงทรงพระกันแสง
ครวญครำ่าแล้วรำาพันว่า โอ้เจ้าดวงสุริยันจันทรทั้งคู่ของแม่เอ่ย แม่ไม่รู้เลยว่าเจ้าจะหนีพระมารดา
ไปสู่พาราใดไม่รู้ที่ หรือจะข้ามนทีทะเลวนหิมเวศประเทศทิศแดนใด ถ้ารู้แจ้งประจักษ์ใจ
แม่ก็จะตามเจ้าไปจนสุดแรง...
บทประพันธ์ข้างต้นแสดงให้เห็นความรักอันยิ่งใหญ่ของพระนางมัทรีที่มีต่อพระกัณหาและพระชาลี
โดยพรรณนาอารมณ์เศร้าอย่างเข้มข้น เพื่อให้เห็นถึงความทุกข์ที่เกิดจากการพลัดพรากจากลูก อารมณ์
แห่งความ “ทุกข์แสนเข็ญ” ของพระนางมัทรีเป็นผลมาจากความรักที่มีให้ทั้งสองกุมาร กวีได้ถ่ายทอด
พฤติกรรมของพระนางมัทรีที่ทุ่มเทกำาลังแรงกายที่มีทั้งหมดในการค้นหาลูก ตลอดจนบทรำาพึงรำาพัน
อันสร้างความสะเทือนใจให้แก่ผู้อ่านจากการรับรู้อารมณ์ความรู้สึกของพระนางมัทรีที่เศร้าเพราะทุกข์
และทุกข์เพราะรัก ยิ่งเศร้ามากเท่าใด ก็แสดงว่ายิ่งทุกข์มากเท่านั้น และยิ่งทุกข์มากเท่าใด ก็แสดงว่า
ยิ่งรักมากเท่านั้น บทประพันธ์ข้างต้นจึงแสดงให้เห็นความรักของแม่ที่มีต่อลูกได้เป็นอย่างดี
