Page 59 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 59

60      G G  P A1 A2 S
                     P

                        ี
               สา  มทฺท ส่วนสมเด็จพระมัทรีศรีสุนทรบวรราชธิดามหาสมมุติวงศ์วิสุทธสืบสันดานมา
                                                                                   ิ
          วราโรหา ทรงพระพักตร์ผิวผ่องดุจเนื้อทองไม่เทียมศรี ยสสฺสิน มีพระเกียรติยศอันโอฬารลำ้าเลิศ
                                                                  ี
          วิไลลักษณ์ยอดกษัตริย์ อันทรงพระศรัทธาโสมนัสนบนิ้วประนมน้อมพระเศียรเคารพทาน ท้าวเธอ
                        ิ
            ื
          ก็ช่นบานบริสุทธ์ด้วยปิยบุตรมิ่งมกุฎทานอันพิเศษ ฝ่ายฝูงอมรเทเวศทุกวิมานมาศมนเทียรทุกหมู่ไม้
          ก็ยิ้มแย้มพระโอษฐ์ตบพระหัตถ์อยู่ฉาดฉาน ร้องสาธุการสรรเสริญเจริญทานบารมี ท้งสมเด็จอมรินทร  ์
                                                                                 ั
                                             ์
                                                                     ิ
                                                                                      ั
                                                                          ุ
                                                                                      ้
                           ็
          เจาฟาสุราลัยอันเปนใหญ่ในดาวดึงสสวรรค์  ก็มาโปรยปรายทพยบปผากรอง  ทงพวงแก้ว
           ้
              ้
                                                                                               ำ
                                             ำ
          และพวงทองก็โรยร่วงจากกลีบเมฆกระทาสักการบูชา แก่สมเด็จนางพระยามัทรี ท้าวเธอทรงกระทา
          อนุโมทนาทาน เวสฺสนฺตรสฺส แห่งพระเวสสันดรราชฤๅษีผ้เป็นพระภัสดา อิติ เมาะ อิมินา ปกาเรน
                                                           ู
          ด้วยประการดังนี้แล้วแล
                                        จาก (แนวการอ่านวรรณคดีและวรรณกรรม เล่ม ๔ ของกระทรวงศึกษาธิการ,
                                               สำานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, ๒๕๔๙ : ๑๕๑-๑๖๑)
                  ศัพทานุกรม



          กระลี                เหตุร้าย

          กฤดาภินิหาร          บุญอันยิ่งที่ทำาไว้
          กเลวระ               ซากศพ

          กัมปนาท              ดังก้อง
          เกล้ากระหม่อมฉาน     เกล้ากระหม่อมฉัน
          แกล้ง                ตั้งใจ

          ชี                   นักบวช ในที่นี้หมายถึง พระเวสสันดร
          ซับทราบ              ทราบ

          ดาวดึงส์             แปลว่า ๓๓ เป็นชื่อสวรรค์ที่มีเทพชั้นผู้ใหญ่ ๓๓ องค์ โดยมีพระอินทร์
                               เป็นหัวหน้า เป็นสวรรค์ชั้นที่สองแห่งฉกามาพจร (สวรรค์ ๖ ชั้นฟ้า)
          เต็มเดือด            โกรธจัด

          เถื่อน               ป่า
          ทรามคะนอง            กำาลังคะนอง หมายถึง กำาลังซน

          ทศนัขเบญจางค์        กระพุ่มมือ (สิบนิ้ว) กราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ คือให้ อวัยวะทั้ง ๕ ได้แก่
                               เข่าทั้ง ๒ มือทั้ง ๒ และหน้าผากจรดลงกับพื้น
          ทานพาหิรกะ           ทานภายนอก ได้แก่ ข้าวของต่าง ๆ

          ทุเรศ                ในที่นี้ หมายถึง ไกล
          น่าหลากใจ            น่าประหลาดใจ

          นิ่งมัธยัสถ์         ประหยัดถ้อยคำา ไม่ยอมพูด
   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64