Page 65 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 65
66 G P A1 A2 S
P
๒. สะท้อนความปรารถนาในพระโพธิญาณของพระโพธิสัตว์ ในฐานะที่เป็นวรรณคดีชาดก
ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี ได้นำาเสนอให้เห็นถึงความมุ่งหวังอันแรงกล้า
ที่จะไปสู่พระโพธิญาณของพระเวสสันดร ดังที่ปรากฏในเนื้อหาตอนหนึ่งเมื่อพระเวสสันดร
ตรัสต่อพระนางมัทรี คำาบทประพันธ์ว่า
...มัทรีเอ่ย อันอริยสัตบุรุษเห็นปานดั่งตัวพี่ฉะนี้ ถึงจะมีข้าวของสักเท่าใด ๆ ทิสฺวา ยาจกมาคเต
ถ้าเห็นยาจกเข้ามาใกล้ไหว้วอนขอไม่ย่อท้อในทางทาน จนแต่ชั้นลูกรักยอดสงสารพี่ยังยกให้
เป็นทานได้ อันสองกุมารนี้ไซร้เป็นแต่ทานพาหิรกะภายนอกไม่อิ่มหนำา พี่จะใคร่ให้อัชฌัติกทาน
อีกนะเจ้ามัทรี ถ้าแม้นมีบุคคลผู้ใดปรารถนาเนื้อหนังมังสังโลหิตดวงหทัยนัยนเนตรทั้งซ้ายขวา
พี่ก็จะแหวะผ่าให้เป็นทานไม่ย่อท้อถึงเพียงนี้ มัทรีเอ่ย จงศรัทธาด้วยช่วยอนุโมทนาทาน
ในกาลบัดนี้เถิด
บทประพันธ์ข้างต้นนำาเสนอเนื้อหาว่า พระเวสสันดรทรงเป็นอริยสัตบุรุษผู้ไม่ย่อท้อในการทำาทาน
และไม่เพียงแต่สิ่งที่เป็นของภายนอกอย่างทรัพย์สินเงินทองหรือแม้แต่บุตรและภรรยาเท่านั้น
หากแต่สิ่งที่อยู่ภายใน เช่น เลือดเนื้อ อวัยวะ หรือแม้แต่ชีวิต พระองค์ก็ทรงพร้อมที่บริจาคเป็นทานบารมี
บทประพันธ์ข้างต้นนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่าพระเวสสันดรในฐานะพระโพธิสัตว์ทรงมีความมุ่งหวัง
ในพระโพธิญาณอันแรงกล้าในการบำาเพ็ญบารมีเพื่อจะได้ไปสู่การตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าต่อไป
๓. พระนางมัทรีมีคุณธรรมที่น่ายกย่อง เนื้อหาของร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี
สะท้อนให้เห็นว่าพระนางมัทรีเป็นตัวละครที่มีคุณธรรมอันน่ายกย่อง ทั้งในแง่ของการเป็นแม่ที่ดีของลูก
และในแง่ของการเป็นภรรยาที่ดีของสามี ดังนี้
๓.๑ การเป็นแม่ที่ดีของลูก ดังจะเห็นได้จากบทรำาพึงรำาพันที่พระนางมัทรีกล่าวถึงการเลี้ยงดู
สองกุมารด้วยความรักและความเอาใจใส่ คอยทะนุถนอมมิให้ได้รับความเดือดร้อนลำาบาก
ดังบทประพันธ์ว่า
...โอพระจอมขวัญของแม่เอ่ย เจ้ามิเคยได้ความยากย่างเท้าลงเหยียบดิน ริ้นก็มิได้ไต่
ไรก็มิได้ตอม เจ้าเคยฟังแต่เสียงพี่เลี้ยงเขาขับกล่อมบำาเรอด้วยดุริยางค์ ยามบรรทมธุลีลมก็มิได้
พัดมาแผ้วพาน แม่สู้พยาบาลบำารุงเจ้าแต่เยาว์มา เจ้ามิได้ห่างพระมารดาสักหายใจ...
