Page 38 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 38
๑ ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก
หน่วยการเรียนรู้ที่ G G P A1 A2 S 39
กัณฑ์มัทรี
ตัวชี้วัดระหว่างทาง
• วิเคราะห์และวิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมตามหลักการวิจารณ์เบื้องต้น (ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๑)
• วิเคราะห์ลักษณะเด่นของวรรณคดีเชื่อมโยงกับการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของสังคมในอดีต (ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๒)
• วิเคราะห์และประเมินคุณค่าด้านวรรณศิลป์ของวรรณคดีและวรรณกรรมในฐานะที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ
(ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๓)
• สังเคราะห์ข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรมเพื่อนำาไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง (ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๔)
• รวบรวมวรรณกรรมพื้นบ้านและอธิบายภูมิปัญญาทางภาษา (ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๕)
ตัวชี้วัดปลายทาง
ตัวชี้วัดปลายทาง
• ท่องจำาและบอกคุณค่าบทอาขยานตามที่กำาหนด และบทร้อยกรองที่มีคุณค่าตามความสนใจ และนำาไปใช้อ้างอิง (ท ๕.๑ ม. ๔-๖/๖)
อ่านได้เข้าใจความ
ก่อนเรียนรู้วรรณคดี เพื่อน ๆ มาอ่านบทนำาเรื่องกันก่อนนะคะ
บทนำาเรื่อง
“ชาดก” มาจากคำาว่า ชาตก (ชา-ตะ-กะ) ในภาษาบาลี หมายถึง เรื่องพระพุทธเจ้าที่มีมาในชาติก่อน ๆ
ตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์ส่วนที่เรียกว่า นวังคสัตถุศาสน์ คือ คำาสอนของพระศาสดา ๙ ประการ โดยชาตก
(ชาดก) อยู่ในคำาสอนประการที่ ๗ กล่าวถึงการเสวยพระชาติต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าก่อนจะประสูติ
เป็นเจ้าชายสิทธัตถะ
ในพระไตรปิฎก มีคัมภีร์ชาดกอยู่ในขุททกนิกาย พระสุตตันตปิฎก ซึ่งรวบรวมชาดกหรือเรื่อง
พระอดีตชาติของพระพุทธเจ้า ๕๔๗ เรื่อง สันนิษฐานว่าแต่เดิมน่าจะมี ๕๕๐ เรื่อง แต่ระหว่างการรวบรวม
และเรียบเรียงพระไตรปิฎก ชาดกได้สูญหายไป ๓ เรื่อง (อาทิตย์ ชีรวณิชกุล, ๒๕๖๕ : ๓)
ในบรรดาชาดกจำานวน ๕๔๗ เรื่องนี้ ๑๐ พระชาติสุดท้าย หรือที่เรียกว่า ทศชาติ เป็นที่รู้จักกัน
อย่างแพร่หลายมากกว่าเรื่องอื่น ๆ ดังปรากฏคาถาที่เป็นตัวย่อของชาดกแต่ละเรื่องว่า “เตชสุเนมภูจนาวิเว”
อันได้แก่ พระเตมีย์ พระมหาชนก พระสุวรรณสาม พระเนมิราช พระมโหสถ พระภูริทัต พระจันทกุมาร
พระพรหมนารท พระวิธูรบัณฑิต และพระเวสสันดร
