Page 15 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 15
16
ี
ึ
หากงานเขียนท่ศึกษานำาเสนอในรูปแบบของสารคดี ซ่งมีจุดมุ่งหมายให้ความร ้ ู
หรือความคิดเห็นโดยท่ผ้แต่งเจตนาให้ผ้อ่านใช้สติปัญญา การพิจารณาเนื้อหาและกลวิธ ี
ี
ู
ู
ื
ในการนำาเสนอเนื้อหา จะต้องอ่านอย่างละเอียดเพ่อให้เข้าใจเนื้อหาในภาพรวมก่อน
ื
ู
แล้วจึงวิเคราะห์ว่าเนื้อหาของเร่องนั้นมีอะไรบ้าง ผ้เขียนนำาเสนอความคิดใดเป็น
่
ื
ประเด็นสำาคัญของเรอง ด้วยจดมุงหมายอย่างไร แล้วจงพจารณาตอไปวาวธการถ่ายทอด
่
ุ
ี
ึ
่
่
ิ
ิ
ี
ำ
หรือนำาเสนอสิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวเป็นอย่างไร มีศิลปะในแง่มุมใดท่ทาให้งานเขียนนั้นบรรลุ
จุดมุ่งหมายของผู้เขียนได้
๓. ประเมินคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรม
เมื่อผ่านการพิจารณาเนื้อหาและกลวิธีในการนำาเสนอเนื้อหาของวรรณคดีและวรรณกรรมแล้ว
่
่
้
ั
้
้
ื
้
็
ึ
จงเปนการประเมินวาเรองนันมีคุณค่าอย่างไรบาง โดยทงนี วรรณคดีและวรรณกรรมย่อมมีบทบาท
เหมือนกันกับงานศิลปะแขนงอื่น ๆ คือ การสร้างความบันเทิงใจและจรรโลงใจ ความบันเทิงใจ หมายถึง
ความเพลิดเพลิน ความสนุกสนาน ความอิ่มใจ อิ่มอารมณ์จากการอ่านหรือฟัง ส่วน จรรโลงใจ หมายถึง
ึ
ความช่นบาน เบิกบาน การยกระดับจิตใจให้สูงข้น ประณีตข้น มีจิตใจและอารมณ์ท่ดีงามละเอียดอ่อน
ี
ึ
ื
ี
วรรณคดีและวรรณกรรมจึงเป็นสิ่งท่กล่อมเกลาจิตใจและอารมณ์มนุษย์ให้มีความดี ความงาม และร้จัก
ู
ึ
ความเป็นจริงของชีวิต เข้าใจชีวิตและเข้าใจมนุษย์มากข้น เราอาจประเมินคุณค่าวรรณคดีและ
วรรณกรรมได้ทั้งด้านเนื้อหา ด้านวรรณศิลป์ ด้านอารมณ์ รวมไปถึงด้านสังคมและวัฒนธรรม ดังนี้
๓.๑ คุณค่าด้านเนื้อหา คือ คุณประโยชน์อันเกิดขึ้นจากการได้ยกระดับสติปัญญาและจิตใจ
็
ของผอานภายหลังจากทได้อานวรรณคดีหรอวรรณกรรม การพจารณาคุณค่าด้านเนือหาจงเปนการ
ื
่
ู
้
ี
่
้
ิ
ึ
่
พิจารณาว่าวรรณคดีหรือวรรณกรรมเรื่องนั้น ๆ ให้ความรู้และความคิดแก่ผู้อ่านอย่างไร โดยพื้นฐานแล้ว
ำ
ำ
วรรณคดีและวรรณกรรมทาหน้าท่มอบความสาเริงทางอารมณ์ให้แก่ผ้อ่าน แต่เนื้อหาของวรรณคดี
ู
ี
และวรรณกรรมก็มีส่วนในการยกระดับสติปัญญาแก่ผู้อ่านได้ ดังที่ วิทย์ ศิวะศริยานนท์ (๒๕๔๔ : ๒๗)
กล่าวไว้ว่า “วรรณคดีอาจสอนใจเราได้ทางอ้อม แต่ไม่ใช่หนังสือเทศน์ และอาจเปิดหูเปิดตาเราโดยให้เรา
ได้เห็นชีวิตและแง่ของชีวิตแปลก ๆ ต่าง ๆ แต่วรรณคดีไม่ใช่ตำารา” ดังนั้น การวิเคราะห์คุณค่าด้านเนื้อหา
ู
ของวรรณคดีและวรรณกรรมจึงเป็นการพิจารณาว่า ผ้อ่านได้เรียนร้อะไรจากเนื้อหาท่นำาเสนอไว้ใน
ี
ู
ี
ึ
ื
ี
ู
ิ
ู
งานประพันธ์เร่องนั้น ๆ ซ่งอาจเป็นความร้เกี่ยวกับส่งต่าง ๆ ท่อยู่รอบตัว หรือความร้ท่ช่วยให้เข้าใจ
ี
ึ
โลกและชีวิตท่กว้างขวางและล่มลึกมากยิ่งข้น การวิเคราะห์คุณค่าด้านเนื้อหาสามารถพิจารณา
ุ
ื
ื
ี
จากองค์ประกอบต่าง ๆ ท่นำาเสนอไว้ในหัวข้อท่ ๒ ในข้างต้น ได้แก่ เนื้อเร่อง โครงเร่อง ตัวละคร
ี
ฉากท้องเรื่อง บทสนทนาหรือบทรำาพึงรำาพัน และแก่นเรื่อง การพิจารณาองค์ประกอบเหล่านี้อย่างละเอียด
็
ู
จะนำาไปส่การยกระดับสติปญญาและจิตใจของผ้อ่านได้ ถือเปนคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีและ
ั
ู
วรรณกรรม เช่น บทละคร เรื่อง รามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก-
ำ
ื
มหาราช ได้ชี้ให้เห็นคติธรรมอันเป็นพ้นฐานสาคัญในการดำารงชีวิตว่า “ธรรมะย่อมชนะอธรรม” โดยปรากฏ
ำ
ว่ามีการเน้นย้าแนวคิดนี้ในบทประพันธ์หลายตอน เช่น
