Page 23 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.2
P. 23
23
๒) การซำ้าคำา คือ ก�รใช้คำ�หรือวลีเดิมซำ้� ๆ กันในหล�ยตำ�แหน่งของบทประพันธ์
ถ้อยคำ�ที่ใช้ซำ้�กันนั้นเป็นคำ�ที่เขียนเหมือนกันและมีคว�มหม�ยเดียวกัน ทั้งนี้มีจุดมุ่งหม�ยเพื่อเน้นยำ้�
เนื้อคว�มหรืออ�รมณ์ หรือเพื่อแจกแจงให้เห็นร�ยละเอียด เช่น
สร้�งป่�หม�ก ป่�พลู ทั่วเมืองสุโขทัย ป่�พร้�วก็หลายในเมืองนี้ ป่�ล�งก็หลายใน
เมืองนี้ หม�กม่วงก็หลายในเมืองนี้ หม�กข�มก็หลายในเมืองนี้ ใครสร้�งได้ไว้แก่มัน
ศิล�จ�รึกหลักที่ ๑ จ�รึกพ่อขุนร�มคำ�แหง
จ�ก (กรมศิลป�กร, ๒๕๔๗ : ๒๘)
ข้อคว�มข้�งต้นปร�กฏก�รซำ้�คำ�เพื่อเน้นยำ้�คว�มอุดมสมบูรณ์ของเมืองสุโขทัยที่
เต็มไปด้วยพืชพันธุ์ผล�ห�รหล�กหล�ยประก�ร ตลอดจนก�รซำ้�คำ�ที่แจกแจงให้เห็นว่�ผล�ห�รที่
หล�กหล�ยนั้นมีอะไรบ้�ง ดังจะเห็นได้จ�กก�รซำ้�วลี “ก็หล�ยในเมืองนี้” นั่นเอง
๓) การหลากคำาหรือการใช้คำาไวพจน์ คือ ก�รนำ�คำ�ที่มีคว�มหม�ยเหมือนกันม�ใช้
ร่วมกันในตำ�แหน่งต่�ง ๆ ของบทประพันธ์ เพื่อใช้กล่�วถึงสิ่งเดียวกันหรือบุคคลเดียวกันด้วยถ้อยคำ�ที่
หล�กหล�ย ดังเช่นก�รกล่�วถึงดวงจันทร์ด้วยคำ�ว่� รัชนีกร แข บุหลัน นิศ�กร ศศิธร ฯลฯ ก�รกล่�วถึง
ดวงอ�ทิตย์ด้วยคำ�ว่� ทินกร ประภ�กร ทิว�กร ตะวัน สุริย� ฯลฯ หรือก�รกล่�วถึงกษัตริย์ด้วยคำ�ว่�
ขัตติยะ บดินทร์ บพิตร ภูวไนย ร�ช� นฤบ�ล ฯลฯ ก�รหล�กคำ�หรือก�รใช้คำ�ไวพจน์ช่วยให้
หลีกเลี่ยงจ�กก�รใช้คำ�ซำ้�ซ�กซึ่งจะทำ�ให้บทประพันธ์น่�เบื่อ ทั้งยังแสดงคว�มรอบรู้และคลังคำ�ของกวี
ได้อีกด้วย เช่น
ครุฑลืมลงเล่นอโนด�ต วรนาฏลืมมิ่งมไหศวรรย์
ครุฑลืมลงเล่นสัตตภัณฑ์ สุดาจันทร์ลืมพักตร์พระภัสด�
ครุฑลืมร่อนเล่นโพยมบน นฤมลลืมสนมสนิทหน้�
ครุฑลืมไล่ค�บน�ค� กัลยาลืมเล่นอุทย�น
ก�กีกลอนสุภ�พ
จ�ก (ห้องสมุดดิจิทัลวัชรญ�ณ, ม.ป.ป.)
