Page 19 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.2
P. 19
19
ยูงทองร้องกะโต้งโห่งดัง เพียงฆ้องกลองระฆัง
แตรสังข์กังสด�ลข�นเสียง
กะลิงกะล�งน�งนวลนอนเรียง พระย�ลอคลอเคียง
แอ่นเอี้ยงอีโก้งโทงเทง
ค้อนทองเสียงร้องป๋องเป๋ง เพลินฟังวังเวง
อีเก้งเริงร้องลองเชิง
ก�พย์เรื่องพระไชยสุริย� ของสุนทรภู่ (พระสุนทรโวห�ร)
จ�ก (แนวก�รอ่�นวรรณคดีและวรรณกรรม เล่ม ๓ ของกระทรวงศึกษ�ธิก�ร,
สำ�นักง�นคณะกรรมก�รก�รศึกษ�ขั้นพื้นฐ�น, ๒๕๔๘ : ๑๖๐)
บทประพันธ์ข้�งต้นม�จ�กวรรณคดี เรื่อง ก�พย์พระไชยสุริย� เนื้อห�เป็นก�ร
พรรณน�ธรรมช�ติ โดยกล่�วถึงสัตว์ต่�ง ๆ ที่ใช้ชีวิตอยู่ในป่� มีก�รใช้ภ�พพจน์สัทพจน์จ�กก�ร
เลียนเสียงร้องของนกยูงว่� “กะโต้งโห่ง” และเลียนเสียงร้องของนกค้อนทองว่� “ป๋องเป๋ง” เพื่อให้ผู้อ่�น
รับรู้บรรย�ก�ศที่เหล่�นกน�น�พันธุ์ส่งเสียงร้องดังก้องไปทั่วทั้งป่�
๒.๓ การเล่นเสียง คือ ก�รสร้�งคว�มไพเร�ะให้แก่บทประพันธ์โดยอ�ศัยลักษณะท�งเสียง
ของพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพื่อให้บทประพันธ์เกิดท่วงทำ�นองที่ไพเร�ะเมื่ออ่�นออกเสียง
ก�รเล่นเสียงส�ม�รถจำ�แนกได้เป็น ๓ ลักษณะ ได้แก่ ก�รเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ ก�รเล่นเสียง
สัมผัสสระ และก�รเล่นเสียงวรรณยุกต์ ดังนี้
๑) การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ คือ ก�รนำ�คำ�ที่ประกอบด้วยเสียงพยัญชนะต้น
เป็นเสียงเดียวกันหล�ย ๆ คำ�ม�ใช้ร่วมกันเพื่อรับส่งสัมผัสในบทประพันธ์ ซึ่งเป็นสัมผัสที่มิได้เป็น
ข้อบังคับท�งฉันทลักษณ์ แต่กวีมักใช้เพื่อสร้�งเสียงที่ไพเร�ะให้แก่บทประพันธ์ ทั้งยังเป็นก�รแสดงฝีมือ
ของกวีอีกท�งหนึ่งด้วย เช่น
ล�งลิงลิงลอดไม้ ล�งลิง
แลลูกลิงลงชิง ลูกไม้
ลิงลมไล่ลมติง ลิงโลด หนีน�
แลลูกลิงล�งไหล้ ลอดเลี้ยวล�งลิง
๑
ลิลิตพระลอ
จ�ก (หนังสืออ่�นกวีนิพนธ์ เรื่อง ลิลิตพระลอ ของกระทรวงศึกษ�ธิก�ร, ๒๕๔๑ : ๖๑)
๑ เป็นคำโทโทษ ปกติเป็น ไล ่
