Page 18 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.2
P. 18
18
บทประพันธ์ข้�งต้นม�จ�กวรรณคดี เรื่อง โคลงนิร�ศนรินทร์ ปร�กฏก�รใช้ภ�พพจน์
แบบอติพจน์เพื่อเพิ่มคว�มเข้มข้นท�งอ�รมณ์คว�มรู้สึกที่กวีมีต่อน�งผู้เป็นที่รัก โดยกล่�วว่�ห�กเป็นไปได้
จะเทหัวใจออกม�ให้น�งดูว่�ในใจของกวีมีแต่น�งผู้เดียว แม้จะใช้เข�พระสุเมรุชุบลงในมห�สมุทร
แล้วเขียนลงไปในอ�ก�ศก็ไม่เพียงพอที่จะพรรณน�คว�มรักที่มีต่อน�งได้ เป็นก�รกล่�วเกินจริง
เพื่อสื่อส�รคว�มรู้สึกให้ปร�กฏชัดเจนม�กยิ่งขึ้น
๕) บุคคลวัตหรือบุคลาธิษฐาน คือ ก�รกำ�หนดให้สิ่งซึ่งไม่ใช่มนุษย์มีสภ�วะเป็นมนุษย์
ทำ�กิริย�อ�ก�รอย่�งมนุษย์ เช่น พูด คิด มีสติปัญญ�และอ�รมณ์ คว�มรู้สึก (ร�ชบัณฑิตยสถ�น, ๒๕๕๒
: ๒๘๗) เช่น
เสียงพลโห่ร้องเอ�ชัย เลื่อนลั่นสนั่นใน
พิภพเพียงทำ�ล�ย
สัตภัณฑ์บรรพตทั้งหลาย อ่อนเอียงเพียงปลาย
ประนอมประนมชมชัย
บทพ�กย์เอร�วัณ พระร�ชนิพนธ์ในพระบ�ทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้�นภ�ลัย
จ�ก (แนวก�รอ่�นวรรณคดีและวรรณกรรม เล่ม ๓ ของกระทรวงศึกษ�ธิก�ร,
สำ�นักง�นคณะกรรมก�รก�รศึกษ�ขั้นพื้นฐ�น, ๒๕๔๘ : ๕๕)
บทประพันธ์ข้�งต้นเป็นเนื้อคว�มตอนหนึ่งจ�ก บทพ�กย์เอร�วัณ กล่�วถึง
ขบวนเสด็จของพระร�ม ปร�กฏก�รใช้ภ�พพจน์แบบบุคคลวัตเพื่อถ่�ยทอดคว�มยิ่งใหญ่ของขบวน
โดยกล่�วว่�เข�สัตภัณฑ์หรือเข�สัตบริภัณฑ์ซึ่งเป็นภูเข�ทั้งเจ็ดที่ล้อมรอบเข�พระสุเมรุอันเป็นแกนกล�ง
ของโลกและจักรว�ลก็อ่อนน้อมลงม�แสดงค�รวะต่อพระร�ม กลวิธีดังกล่�วเป็นก�รทำ�ให้สิ่งที่มิใช่มนุษย์
มีสภ�วะเป็นมนุษย์ผ่�นก�รกระทำ�กิริย�อ�ก�ร “ประนอมประนมชมชัย” ภ�พพจน์บุคคลวัตในบทประพันธ์
ข้�งต้นจึงไม่เพียงแต่แสดงคว�มยิ่งใหญ่ของขบวนเสด็จเท่�นั้น แต่ยังส่งเสริมบุญญ�บ�รมีของพระร�ม
ในฐ�นะพระน�ร�ยณ์อวต�รอีกด้วย
๖) สัทพจน์ คือ ก�รใช้คำ�เลียนเสียง (สุจิตร� จงสถิตวัฒน�, ๒๕๔๙ : ๓๙) ซึ่งอ�จ
เป็นเสียงสัตว์ เสียงลมพัด เสียงเครื่องดนตรี หรือเสียงที่เกิดจ�กวัตถุสิ่งของ เช่น
