Page 14 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน พลศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 14
๓. ควิามสิ่ัมพื้ันธ์์ระห์วิ่างจุดศูนย์ถ่่วิงกับฐานที่่�รองรับ
(The relationship between line of gravity and base of support)
ื
ั
่
ั
ุ
ี
ุ
รางกายหรอวตถจะมดลยภาพของการทรงตว
ก็ต่อเม่อปลายส่วนล่างของจุดศูนย์ถ่วงตกอย่บนฐาน
ื
ู
ู
ี
ิ
ท่รองรับ ย่งถ้าปลายล่างของจุดศูนย์ถ่วงตกอย่ใกล ้
ำ
ั
ศูนย์กลางของฐานมากเท่าใด จะทาให้ความม่นคง
ึ
ของการทรงตัวมีมากข้น แต่ถ้าปลายล่างของจุดศูนย์ถ่วง
ู
ั
ตกอย่นอกฐาน ร่างกายหรือวัตถุน้นจะเสียการทรงตัว
ื
ิ
ำ
้
เช่น เม่อเราห้วกระเป๋าหนัก ๆ นาหนักของกระเป๋า การทรงตััวได้อย�างมั�นคู่งข่ณะว่�ง จุดศ่นย์ถ�วง
ำ
ิ
ำ
ำ
ี
จะทาให้ลาตัวเอียงตามมือข้างท่ห้วไปด้วย เราจะเสีย ข่องร�างกายตั้องตักอย่�บนฐานที�รองรับข่องร�างกาย
ี
การทรงตัว ร่างกายจะปรับตัวเพ่อไม่ให้เสียการทรงตัวทันท โดยการเอียงตัวไปทางด้านตรงข้าม
ื
ี
ึ
ึ
ำ
ำ
ั
หรือยกแขนอีกข้างหน่งข้น น้าหนักของแขนข้างน้นของลาตัวเราท่เอียงไปจะดึงจุดศูนย์ถ่วงให้ย้ายกลับ
ำ
มาส่จุดเดิม ทาให้ปลายล่างของจุดศูนย์ถ่วงตกใกล้ศูนย์กลางของฐาน สาหรับกิจกรรมกีฬาหรือกิจกรรม
ู
ำ
พลศึกษาที่นำาหลักข้อนี้ไปใช้ เช่น การต่อตัว การวิ่งและการหยุดอย่างรวดเร็วในการเล่นกีฬา
๔. มวิลื่สิ่ารของร่างกาย (Mass)
คือ ส่วนประกอบทั้งหมดที่รวมอยู่ในร่างกาย มวลสารและนำาหนักของร่างกายเป็นองค์ประกอบ
้ำ
ที่สำาคัญในการทรงตัวในขณะที่เคลื่อนไหว หรือมีแรงภายนอกมากระทำาต่อร่างกาย โดยร่างกายหรือ
วัตถุใดมีมวลสารมากย่อมมีความม่นคงมาก ถ้ามีมวลสารน้อยย่อมมีความม่นคงน้อย เช่น การว่ง
ั
ิ
ั
ปะทะกันในกีฬารักบ้หรือการว่งกระแทกกันของนักฟัุตบอลรูปร่างใหญ่กับรูปร่างเล็ก ปรากฏิว่าคนท ี ่
ิ
ี
รูปร่างเล็กถูกกระแทกกระเด็นไป
๕. โมเมนต่ัม (Momentum)
ึ
ู
ั
คือ ผิลคูณของมวลสารกับอัตราความเร็ว (Speed) ดังน้นโมเมนตัมจะมากหรือน้อยข้นอย่กับ
ี
ื
ั
มวลสารและความเร็วในการเคล่อนท่ของวัตถุน้น เช่น กรณีมวลสารของวัตถุโดยการเอาลูกเทนนิส
ู
ปล่อยลงบนเท้าของเราในระยะความสูงระดับเอว จะร้สึกเจ็บน้อยกว่าการเอาลูกซึ่อฟัท์บอล (Softball)
ี
ึ
ิ
ปล่อยในระยะความสูงท่เท่ากัน กรณีความเร็ว เช่น การโยนลูกฟัุตบอลข้นยืนโหม่งกับการว่งเข้าไปโหม่ง
ความแรงของการปะทะจากการวิ่งจะมากกว่า
ั
ื
แม้ว่าเราจะมีมวลสารมาก มีความม่นคง มีโมเมนตัมมาก แต่ถ้ามีแรงอ่นๆ มาปะทะ ก็สามารถ
ทำาให้เราเคลื่อนไหวและเสียการทรงตัวได้ การแก้ไขมีดังนี้
๕.๑ การโน้มตัวเข้าหาทิศทางของแรง หรือโน้มตัวไปในทิศทางตรงข้ามกับทิศทางของโมเมนตัม
เช่น เดินต้านลม เราจะโน้มตัวทวนทิศทางของลมที่พัดมา หรือเดินทวนกระแสนา เราจะโน้มตัวทวน
้ำ
ำ
้ำ
ทิศทางของกระแสนา
ำ
๕.๒ การขยายฐานของตนเองตามทิศทางของแรงท่พ่งมา เช่น การรับบอลท่พ่งมาอย่างแรง
ี
ุ
ี
ุ
้
ึ
ื
ื
ต้องก้าวเท้าใดเท้าหน่งไปข้างหลังเพ่อยันพ้นไว หรือขยายฐานไปในทิศทางเดียวกับทิศทาง
ึ
ของโมเมนตัมพร้อมออกแรงดันต้านโมเมนตัมไว เช่น การขว้างลูกบอล ต้องก้าวเท้าใดเท้าหน่ง
้
ไปข้างหน้าเพื่อเป็นฐานในการออกแรงขว้าง
๑9
