Page 12 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน พลศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 12
๒) คานกับการเคลื่่�อนไห์วิของร่างกาย
จุดหมุนและแรงพยายามในร่างกายมักจะคงที่ โดยข้อต่อตำาแหน่งเดียวอาจจะเป็นคานได้
หลายชนิด แต่ส่วนมากมักจะเป็นคานชนิดที่ ๑ และชนิดที่ ๓ เช่น การออกกำาลังกายหรือเล่นกีฬา
ื
ั
ื
ท่มีการเคล่อนไหวทุกคร้งข้อต่อจะไม่เคลื่อนไหวเพียงข้อต่อเดียว แต่จะเคล่อนไหวพร้อม ๆ กันหลาย
ี
ข้อต่อ เพื่อช่วยผิ่อนงานของแต่ละข้อต่อลงไปได้ไม่มากก็น้อยต่อการออกกำาลังแต่ละครั้ง เช่น ขณะ
ำ
ื
ี
ื
ื
ท่ว่งขาท่อนบนงอ จะทาให้กล้ามเน้อก้นและกล้ามเน้อท้องขาต้องหย่อนตัว เน่องจากกล้ามเน้อ
ื
ิ
ท้องขาซึ่ึ่งเป็นกล้ามเนื้อยืดขา ขณะเดียวกันก็เป็นกล้ามเนื้องอเข่าด้วย จึงไม่ทำาให้เข่างอตามไปด้วย
ื
กรณีเช่นน้กล้ามเน้อท่ต้องงอขาก็ต้องผิ่อนแรงไปด้วย ถ้าหัวเข่าไม่งอแล้วกล้ามเน้อจะต้องออกแรงมาก
ี
ื
ี
จึงจะทำาให้วิ่งได้
การผั่อนแรงม ๓ ร้ปแบบ ดังนี �
๓
ี
๑. แขนของความพยายามยาวิกวิ่าแขนของความต้านทาน เราใช้แรงน้อยลง แต่ความเร็ว
ื
และระยะทางเพ่มข้น เช่น ในการตีลูกกอลฟั ถ้าเง้อแขนในมุมท่เท่ากัน การตีด้วยไม้กอลฟัท ี ่
์
์
ี
ิ
ึ
ยาวกว่าจะทำาให้มีความเร็วที่ปลายไม้มากกว่าไม้สั้น จนทำาให้เกิดโมเมนตัม (Momentum) หรือ
แรงกระแทกมาก สามารถตีลูกได้ไกล
๒. แขนของความพยายามเที่่ากับแขนของความต้านทาน เราใช้แรงเท่ากัน เช่น การใช ้
ไมกอลฟัท่มีขนาดเท่ากัน เง้อแขนในมุมท่เท่ากัน ย่อมทาให้ได้ความเร็วและระยะทางของลูกเท่ากัน
ื
ี
์
ำ
้
ี
ั
�
๓. แขนของความพยายามสิ่นกวิ่าแขนของความต้านทาน เราใช้แรง
ิ
มากข้น แต่ได้ความเร็วและระยะทางเพ่มข้น เช่น การตีลูกซึ่อฟัท์บอล
ึ
ึ
ั
ี
ด้วยไม้ท่ส้นกว่า ต้องออกแรงมากกว่าไม้ยาว แต่ลูกจะมีความเร็วและตีได้ไกล
ดังนั้น นักเรียนจึงควรรู้จักนำาหลักของคานไปใช้ในการเคลื่อนไหวทาง
ี
กีฬา เช่น การตีเทนนิสท่มีไม้แร็กเกต ทาหน้าท่เป็นคาน นอกจากน
้
ี
ี
ำ
ั
การตีเทนนิสให้แรง ขาจะต้องกาง เพ่อให้ฐานกว้าง เกิดความม่นคง ศอกและ
ื
ี
ี
ื
่
ข้อมือจะต้องคงท เพ่อให้คานมีลักษณะแข็งแรง การเหว่ยงไม้ไปด้านหลัง การตัีเทนน่สตั้องเหวี�ยงไม้
และบ่ดตััวไป็ด้านหลัง
มาก ๆ การบิดตัวและการวิ่งเข้าหาลูกจะทำาให้เกิดความเร็วที่จุดกระทบ ให้มาก เพ่�อให้สามารถ
มากขึ้น แรงในการตีจึงเพิ่มมากขึ้น ตัีเทนน่สได้แรง
�
่
๓) อุปกรณ์์กฬาที่ที่ำห์น้าที่�เป็นคาน
่
่
อุปกรณ์กีฬาที่เป็นคาน เช่น ไม้แบดมินตัน ไม้เทนนิส ไม้กอล์ฟั ไม้ฮอกกี้ ซึ่ึ่งอุปกรณ์กีฬา
ี
อาจเป็นคานสาเร็จรูปในตัวของมันเองหรือทาหน้าท่เป็นเพียงแขนเทียมเสริมแขนของเราให้ยาว
ำ
ำ
ิ
์
ออกไป ซึ่่งแขน ลาตัว และขามกจะทางานร่วมกันเปนระบบคานหลาย ๆ คาน เช่น ขณะเสิรฟัลูกเทนนส
ำ
ั
ึ
็
ำ
ลำาตัวจะทำาหน้าที่เป็นคานอันหนึ่ง แขนท่อนบนทำาหน้าที่เป็นคานถัดไป แขนท่อนล่างทำาหน้าที่เป็น
คานรองสุดท้าย และไม้เทนนิสทำาหน้าที่เป็นคานสุดท้าย เหตุผิลที่เราต้องใช้ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
ี
ึ
ี
ื
ิ
และอุปกรณ์กีฬาทาหน้าท่เป็นระบบคานเดียวกันก็เพ่อเพ่มอัตราความเร็วท่หน้าไม้เทนนิสให้สูงข้น
ำ
ี
ึ
ทาให้เกิดแรงปะทะท่หน้าไม้เทนนิสสูงข้น สามารถส่งลูกเทนนิสกระเด็นไปข้างหน้าได้อย่างรวดเร็ว
ำ
และรุนแรง ๑7
