Page 8 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน พลศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1

่
๒) การที่ำงานของกลื่้ามเน�อ
การหดตัวของกล้ามเนื้อทำาให้เกิดแรงที่ช่วยให้ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเกิดการเคลื่อนไหว
กล้ามเนื้อแบ่งออกได้ ๓ ชนิด คือ กล้ามเนื้อหัวใจ (Cardiac muscle) กล้ามเนื้อเรียบ (Smooth muscle)
และกล้ามเนื้อลาย (Skeletal muscle)

่
่
กลื่้ามเน�อที่�เป็นกลื่ไกในการเคลื่�อนไห์วิ
่
ื
ำ
กล้ามเน้อลาย เป็นกล้ามเนื้อท่ยึดติดกับกระดูก มีบทบาทสาคัญต่อการเคล่อนไหวของ
ี
ื
ร่างกาย สามารถหดตัว เหยียดตัว ยืดหยุ่น และมีความรู้สึกต่อสิ่งเร้า ทำางานอยู่ภายใต้อำานาจของ
จิตใจ (Voluntary)
ื
ี
กล้ามเน้อลายประกอบด้วยเซึ่ลล์กล้ามเน้อท่เรียกว่า “เส้นใย
ื
ื
ู
ื
กล้ามเน้อ” เส้นใยจะอย่รวมกันเป็นมัดติดกันด้วยเย่อบางเหนียว เรียกว่า
ื
ื
“มัดกล้ามเน้อเล็ก ๆ” ซึ่ึ่งกล้ามเน้อเล็ก ๆ จะรวมตัวกันเป็นมัดใหญ ่
ู
ุ
โดยมีเย่อเก่ยวพันเหนียวห้มอย มีเซึ่ลล์ประสาทและหลอดเลือดมาเล้ยง
ี
่
ื
ี
ส่วนปลายของมัดกล้ามเน้อจะเป็นเอ็นท่มีลักษณะเหนียวเกาะติดอย ่ ู
ี
ื
ื
กับส่วนของกระดูก กล้ามเน้อลายในร่างกายจะอย่เป็นมัด ๆ โดยม ี เส้นใยกล้ามเน่�อ
ู
ื
ื
ั
ื
ื
ส่วนปลายของมัดกล้ามเน้อกลายเป็นเอ็นยึดติดกับกระดูก เม่อกล้ามเน้อหดตัวส้นเข้า เอ็นกล้ามเน้อ
จะดึงกระดูกที่กล้ามเนื้อยึดติด ทำาให้กระดูกเคลื่อนเข้าหากัน เว้นแต่จะมีแรงดึงของกล้ามเนื้อมัดอื่น
ื
้
ยึดไว การหดตัวของกล้ามเน้อจะทาให้เกิดการเคล่อนไหวตามลักษณะของข้อต่อ เช่น การงอแขน
ำ
ื
การเหยียดแขน โดยมีจุดยึดเกาะของกล้ามเนื้อ ๒ จุด ดังนี้
ุ
๑. จุดยึดต่้น (Origin) เป็นจุดยึดเกาะ ๒. จดยึดปลื่าย (Insertion) เป็นจุดยึด
กับกระดูกส่วนทใกล้แกนกลางของลำตัว เกาะกับกระดูกที่ไกลออกไป จุดนี้มักเป็นจุด
่
ี
ู
่
ี
จุดนจะเป็นจุดยึดอยกับทเมอกล้ามเนอหดตัว ทกล้ามเนอออกแรงมากระทำและเคลอนท ี ่
ี
ื
่
้
ื
้
่
้
ี
ื
ื
่
่
่
เพื่อเคลื่อนไหว เรียกจุดนี้ว่า “จุดตรึง” เข้าหาจุดยึดต้น ทำให้เกิดการเคลอนไหวของ
ื
กระดูก เรียกจุดนี้ว่า “จุดเคลื่อนที่”
จุุดยึึดปลายึ จุุดยึึดต่้น
จุุดยึึดต่้น
ก กล้าม้เน้�อ
จุุดยึึดปลายึ จุุดยึึดต่้น งอข้้อศอก
จุุดยึึดปลายึ
ข
จุดยึดเกาะข่องกล้ามเน่�อตั้นแข่น การทำงานข่องกล้ามเน่�อหดตััว
(ก ข่ณะเหยียดแข่น และ ข่ ข่ณะงอแข่น) และคู่ลายตััวข่องแข่นท�อนบน
๑๓