Page 28 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 28
29
ั
ื
บทประพันธ์ข้างต้นมีลักษณะเป็นเทศนาโวหาร เนื่องจากมีจุดมุ่งหมายเพ่อส่งสอน
เร่องความสามัคคีภายในหมู่คณะ โดยกล่าวว่าแม้เป็นผ้ท่มีปัญญากว่าคนท้งหลาย แต่ก็อาจประสบกับ
ี
ู
ื
ั
ี
ื
อันตรายได้ โดยยกเร่องราวของราชสีห์ท่แม้จะมีกำาลังและอำานาจมากในฐานะเจ้าป่า แต่เมื่อถูกสัตว์ป่า
ิ
ั
่
ื
ำ
ู
่
หลาย ๆ ตวรุมกัดก็อาจจะทาใหถึงแก่ชีวตได้มาเป็นตวอย่างประกอบ เพอโน้มน้าวให้ผ้อานร่วมใจ
้
ั
ี
้
สรางความสามัคคีปรองดอง ลักษณะเช่นน้เปนสำานวนภาษาแบบเทศนาโวหาร ทใช้สานวนโวหารแบบ
ำ
่
็
ี
สาธกโวหารมาเป็นส่วนประกอบ
๓.๓ คุณค่าด้านอารมณ์ คือ คุณูปการด้านความร้สึกหรือสภาวะอารมณ์ท่เกิดขึ้นจากการอ่าน
ู
ี
ำ
ื
วรรณคดีหรือวรรณกรรม โดยพ้นฐานแล้วการอ่านวรรณคดีและวรรณกรรมทาให้อารมณ์เบิกบาน
ื
เพลิดเพลิน สนุกสนาน บางเร่องอาจก่อให้เกิดอารมณ์สะเทือนใจ มีความสุข มีความทุกข์ ไปตาม
บทประพันธ์นั้น ๆ ได้ คุณค่าด้านอารมณ์ในวรรณคดีหรือวรรณกรรมจึงอาจพิจารณาได้จากจินตภาพ
และรสวรรณคดี
ู
๑) จินตภาพ คือ การสร้างภาพให้เกิดขึ้นในจินตนาการของผ้อ่านโดยใช้ถ้อยคำาภาษา
ภาษาจินตภาพอาจเป็นการพรรณนาโดยละเอียด การเลือกสรรถ้อยคำามาเรียบเรียงอย่างประณีต การใช ้
ู
ี
ถ้อยคำาท่เร้าประสาทสัมผัส รวมถึงการใช้โวหารภาพพจน์ต่าง ๆ เพ่อให้ผ้อ่านเกิดภาพข้นในจิตใจ
ื
ึ
(ราชบัณฑิตยสถาน, ๒๕๔๕ : ๒๑๘) เช่น
ลมตกนกว้าว่อน ร่อนบิน
โฉบฉาบคาบปลากิน กู่ก้อง
ค้อนหอยค่อยคุ้ยดิน เดินซ่อง มองแฮ
ำ
ำ
ถิบถ่อกรอปีกจ้อง จ่อมน้าปล้าปลา
โคลงนิราศสุพรรณ ของสุนทรภู่
จาก (ชีวิตและงาน ของสุนทรภู่ ฉบับกรมศิลปากรตรวจสอบชำาระใหม่ ของกรมศิลปากร, กองวรรณกรรม
และประวัติศาสตร์, ๒๕๔๓ : ๑๗๕)
บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการใช้ถ้อยคำาท่ส่อจินตภาพด้านการเคลื่อนไหว ได้แก่ คำาว่า
ื
ี
ึ
ึ
ี
“ร่อนบิน” ซ่งช่วยสื่อภาพนกท่กำาลังบินร่อนบนท้องฟ้า “โฉบฉาบ” “คาบ” ซ่งช่วยสื่อภาพนกกำาลังบินโฉบ
ลงคาบกินปลาอย่างรวดเร็ว “ค่อย” “คุ้ย” “เดินซ่อง” ซึ่งช่วยสื่อภาพนกที่ค่อย ๆ เดินหาปลากินในบริเวณ
้
่
่
้
ำ
้
แหลงนำา “ถิบ” “ถ่อ” “กรอ” “จอง” “ปลา” ทชวยสือกิรยาอาการของนกในลกษณะตาง ๆ เมือตองการ
่
้
่
่
ั
ิ
่
ี
จับปลากิน ถ้อยคำาเหล่านี้ช่วยให้ผ้อ่านสามารถจินตนาการพฤติกรรมของนกท่สามารถพบตาม
ี
ู
ธรรมชาติได้อย่างชัดเจน
