Page 25 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 25
26
บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการใช้ภาพพจน์ปฏิพจน์ ดังจะเห็นได้ว่ามีการใช้คำาที่ดูเหมือน
จะไม่สอดคล้องและขัดแย้งกัน ได้แก่ “ความวุ่น” กับ “ความว่าง” “มืด” กับ “สว่าง” “ร้อน” กับ “เย็น” “ไม่รู้”
ิ
้
ื
ื
ี
กับ “รู” ท้งนี้เพ่อส่อความหมายถึงสภาวะแห่งความไม่เท่ยงแท้แน่นอน ทุกส่งทุกอย่างล้วนแปรเปลี่ยน
ั
ี
เป็นอนิจจัง การใช้ถ้อยคำาท่ดูเหมือนจะขัดแย้งกันในบทประพันธ์ข้างต้นจึงมีผลต่อการสื่อความหมาย
ที่แฝงไว้ในบทประพันธ์
๔) วรรณศิลป์ที่เกิดจากการใช้สำานวนโวหาร คือ วิธีการเรียบเรียงถ้อยคำาและข้อความ
ั
ี
ู
ให้ไพเราะสละสลวยงดงามตามท่ผ้ประพันธ์ต้องการ เป็นช้นเชิงในการแต่งหนังสือ การใช้สำานวนโวหาร
ำ
อย่างมีชั้นเชิงในการแต่งวรรณคดีหรือวรรณกรรมนอกจากจะทาให้เกิดความไพเราะสละสลวยแล้ว
ยังมีผลต่อเสน่ห์ท่ชวนใหน่าอานน่าฟงอีกด้วย (สมเกียรติ รกษมณ, ๒๕๕๑ : ๖๓-๖๔) สำานวนโวหาร
ี
์
้
ั
่
ั
ี
โดยทั่วไปจำาแนกได้เป็น ๕ โวหาร ดังนี้
ื
ี
ึ
บรรยายโวหาร เป็นการเล่าเร่อง เล่าเหตุการณ์ท่มีเวลา สถานท่ ซ่งแสดง
ี
ู
ให้เห็นความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน การบรรยายมีจุดมุ่งหมายให้ผ้อ่านเข้าใจว่าเร่องราวนั้น ๆ เกิดข้นและ
ื
ึ
ดำาเนินไปอย่างไร เรื่องราวดังกล่าวอาจเกิดขึ้นจริง หรือเป็นเรื่องที่เกิดจากจินตนาการของกวีก็ได้ เช่น
ฝ่ายอำามาตย์ราชทูตพวกถือสาร คุมทหารลำาละร้อยออกลอยแล่น
ด้วยเข็มตั้งสังเกตทุกเขตแคว้น ไปตามแผนที่ทางกลางคงคา
ฝ่ายลำาหนึ่งถึงละมานสถานถิ่น เมืองทมิฬฟันเสี้ยมเหี้ยมหนักหนา
ไม่กินข้าวชาวบุรินทร์กินแต่ปลา กินช้างม้าสารพัดสัตว์นกเนื้อ
ถึงเวลาฆ่าชีวิตเอามีดเชือด แล้วคลุกเลือดด้วยสักหน่อยอร่อยเหลือ
ทั้งน้าส้มพรมพล่านำ้าปลาเจือ ล้วนเถือเนื้อดิบกินสิ้นทุกคน
ำ
จึงพ่วงพีมีกำาลังเหมือนดังอูฐ แต่เสียงพูดคล้ายทำานองของสิงหล
ไว้ผมปรกปกไหล่เหมือนไฟลน หยิกหยิกย่นย่อย่องององอน
นิทานคำากลอนสุนทรภู่ เรื่อง พระอภัยมณี
จาก (วรรณคดีไทย เรื่อง พระอภัยมณี, ๒๕๐๕ : ๔๒๐)
บทประพันธ์ข้างต้นเล่าเหตุการณ์ราชทูตออกเดินทางด้วยการล่องเรือในมหาสมุทร
จนกระท่งเรือลำาหนึ่งไปถึงเมืองละมาน บทประพันธ์ได้บรรยายภาพชาวเมืองละมานซ่งมีลักษณะฟันเสี้ยม
ึ
ั
รูปร่างอ้วนพี ผมหยิก สาเนียงการพูดคล้ายชาวสิงหล รับประทานปลา ช้าง ม้า และเนื้อสัตว์อ่น ๆ
ื
ำ
็
ึ
็
้
้
่
แบบดิบ ๆ เปนอาหาร การนำาเสนอเนือหาในลักษณะนีมุ่งหมายให้ผ้อ่านรบร้และเขาใจ ซงเปนการใช ้
ู
ั
้
ู
สำานวนภาษาแบบบรรยายโวหาร
