Page 27 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 27
28
้
ู
้
้
ึ
้
่
่
ิ
ี
่
ื
่
่
ี
อุปมาโวหาร คือ โวหารเปรยบสิงหนึงกับอกสงหนึง เพอใหผอ่านเขาใจมากขน
เป็นโวหารย่อยที่อาจแทรกอยู่กับโวหารอื่น ๆ เช่น บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร หรือเทศนาโวหาร ทั้งนี้
เพื่อให้จุดมุ่งของผู้เขียนบรรลุผลแก่ผู้อ่านได้ดียิ่งขึ้น เช่น
ขุนแผนขับม้าเข้าถาโถม จู่โจมหำ้าหั่นฟันทัพหน้า
พวกหุ่นวิ่งกลมดังลมพา แซงสองข้างม้ามาทันใด
ฤทธิมนตร์บนฟ้าเวหาพยับ มืดกลุ้มคลุ้มคลับสะท้านไหว
แผ่นดินดังจะคว่าคะมำาไป เพราะพระมนตร์ดลให้บันดาลเป็น
ำ
จาก (เสภา เรื่อง ขุนช้างขุนแผน, ๒๕๔๕ : ๔๔๙)
้
่
ี
บทประพันธข้างตนเป็นเหตุการณ์การสูรบระหว่างขุนแผนกับกองทัพท่ส่งมาเพอ
์
้
ื
จับตัวขุนแผนภายหลังจากท่ขุนช้างฟ้องร้องว่าขุนแผนเป็นกบฏ สำานวนโวหารของบทประพันธ์ดังกล่าว
ี
ี
มีลักษณะเป็นบรรยายโวหาร กล่าวคือ บอกเล่าเหตุการณ์การต่อส้ท่ต่อเนื่องกัน โดยกล่าวว่าขุนแผน
ู
ุ
ี
ู
เข้าปะทะกับฝ่ายทัพหน้า ในขณะห่นคนท่ขุนแผนเสกข้นก็เข้าปะทะช่วยส้รบ อานุภาพแห่งมนตราของ
ึ
ั
ึ
ื
ดาบฟ้าฟ้นทาให้ท้องฟ้ามืดมัวและสะเทือนหว่นไหว ซ่งนอกจากการใช้บรรยายโวหารแล้ว บทประพันธ์
ำ
ึ
ื
ื
ข้างต้นยังแทรกอุปมาโวหารเพ่อช่วยเสริมให้การเล่าเร่องชัดเจนข้น ดังจะเห็นได้จากการเปรียบเทียบ
ื
ี
ั
่
ี
ึ
ี
่
้
่
็
ความรวดเรวของหนคนทขุนแผนเสกขนวาวงเรวเหมือนลมพด และการเปรยบเทยบความสันสะเทอน
ุ
่
ิ
็
่
ำ
จากมนตราแห่งดาบฟ้าฟ้นว่าเหมือนดังฟ้าจะคว่าลงไป ลักษณะเช่นนี้เป็นการใช้สำานวนภาษาแบบ
ื
อุปมาโวหาร
ี
สาธกโวหาร คือ โวหารท่มีจุดมุ่งหมายเพ่อยกตัวอย่างประกอบให้เกิดความ
ื
ชัดเจน เพ่ออธิบายสนับสนุนความคิดเห็นให้น่าเช่อถือ สาธกโวหารอาจใช้ประกอบโวหารอื่น ๆ ท้ง
ื
ั
ื
บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร หรือเทศนาโวหาร เพ่อให้ผ้อ่านเข้าใจเร่องราวท่ผ้เขียนต้องการจะถ่ายทอด
ื
ู
ื
ี
ู
เห็นภาพที่ผู้เขียนต้องการนำาเสนอ ตลอดจนรับรู้สาระสำาคัญที่ผู้เขียนต้องการจะสื่อได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น
อันบุคคลใดใดถึงใหญ่หลวง เก่งกว่าคนทั้งปวงทุกแห่งหน
มีสติปัญญารักษาตน กระนั้นยังไม่พ้นอันตราย
ราชสีห์ตัวเดียวเที่ยวกลางป่า ถูกหมูหมากัดป่นจนฉิบหาย
เพราะหมามากปากช่วยกันกัดตาย อาจทำาลายราชสีห์ผู้มีฤทธิ์
เพราะฉะนั้นจึงควรชวนกันพร้อม ต่างปราณีประนอมน้อมจิตต์
ร่วมกำาลังกายาและความคิด ผูกสนิทปรองดองผู้ต้องใจ
“สามัคคี” พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
จาก (เรือนไทยวิชาการ, ๒๕๕๕)
