Page 118 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 118
P A1 A2 S
G P 119
คุณค่าด้านอารมณ์
๑. จินตภาพ วรรณคดี เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย ให้คุณค่าด้านอารมณ์ด้วยการใช้ภาษาเพื่อสื่อจินตภาพ
แก่ผู้อ่าน บทประพันธ์ที่ทำาให้ผู้อ่านสามารถจินตนาการภาพที่เกิดขึ้นได้อย่างแจ่มชัดจากถ้อยคำาที่กวี
เลือกใช้ เช่น บทที่แสดงการสู้รบกันบนหลังช้างระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับพระมหาอุปราชา
ดังนี้
สองโจมสองจู่จ้วง บำารู
สองขัตติยสองขอชู เชิดดำ้า
กระลึงกระลอกดู ไวว่อง นักนา
ควาญขับคชแข่งคำ้า เข่นเขี้ยวในสนาม
บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏถ้อยคำาที่แสดงการเคลื่อนไหวที่ชัดเจน ได้แก่ “โจม” “จ้วง” ตลอดจน
การใช้คำาว่า “กระลึงกระลอก” ที่สื่อถึงความว่องไวรวดเร็ว ทำาให้ผู้อ่านสามารถจินตนาการได้ถึงภาพ
การสู้รบกันที่สูสีและไม่มีใครยอมใคร บทประพันธ์ข้างต้นเป็นส่วนสำาคัญในโครงเรื่องเพราะเป็นจุดที่
แสดงความขัดแย้งพัฒนาไปจนถึงขั้นสูงสุดกลายเป็นจุดวิกฤตของเรื่องก่อนที่จะพัฒนาไปสู่จุดคลี่คลาย
การใช้ภาษาจินตภาพในบทนี้จึงไม่เพียงแต่สร้างภาพในจินตนาการเท่านั้น แต่ยังเร้าอารมณ์ให้ผู้อ่าน
ตื่นเต้นไปกับเนื้อเรื่องที่ดำาเนินไปได้อีกด้วย
๒. รสวรรณคดี คุณค่าด้านอารมณ์ที่โดดเด่นในวรรณคดี เรื่อง ลิลิตตะเลงพ่าย คือ รสวรรณคดี
ที่ปรากฏในเนื้อเรื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สัลลาปังคพิสัย ซึ่งจะเห็นได้จากการครำ่าครวญของ
พระมหาอุปราชา กวีได้เลือกสรรถ้อยคำามาใช้เพื่อนำาเสนอสภาวะทางจิตใจของตัวละครที่กระตุ้นให้ผู้อ่าน
เกิดความเห็นอกเห็นใจ เช่น
สระเทินสระทกแท้ ไทถวิล อยู่เฮย
ฤๅใคร่คลายใจจินต์ จืดสร้อย
คำานึงนฤบดินทร์ บิตุเรศ พระแฮ
พระเร่งลานละห้อย เทวษไห้โหยหา
อ้าจอมจักรพรรดิผู้ เพ็ญยศ
แม้พระเสียเอารส แก่เสี้ยน
จักเจ็บอุระระทด ทุกข์ใหญ่ หลวงนา
ถนัดดั่งพาหาเหี้ยน หั่นกลิ้งไกลองค์
