Page 121 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 121
122 G P A1 A2 S
P
๔. ความเชื่อเกี่ยวกับพระบรมสารีริกธาตุ คนในสังคมไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งพุทธศาสนิกชน
เชื่อว่าพระบรมสารีริกธาตุหรือพระอัฐิของพระพุทธเจ้าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดยมีความคิดว่าบุคคลผู้เปี่ยม
ด้วยบุญญาบารมีเท่านั้นจึงจะได้เห็นการแสดงปาฏิหาริย์ของพระบรมสารีริกธาตุ ลิลิตตะเลงพ่ายสะท้อน
ความเชื่อดังกล่าวไว้ในบทประพันธ์ตอนหนึ่งว่า
สองขัตติยายุรยาตร ยังเกยราชหอทัพ ขุนคชขับช้างเทียบ ทวยหาญเพียงแผ่นภู
ดูมหิมาดาดาษ สระพราศพร้อมโดยขบวน องค์อดิศวรสองกษัตริย์ คอยนฤขัตรพิชัย
บัดเดี๋ยวไททฤษฎี พระศรีสารีริกบรมธาตุ ไขโอภาสเศภิต ช่วงชวลิตพ่างผล ส้มเกลี้ยงกลกุก่อง
ฟ่องฟ้าฝ่ายทักษิณ ผินแวดวงตรงทัพ นับคำารบสามครา เป็นทักษิณาวรรตเวียน
ว่ายฉวัดเฉวียนอัมพร ผ่านไปอุดรโดยด้าว พลางบพิตรโทท้าว ท่านตั้งสดุดี อยู่นา
บทประพันธ์ข้างต้นกล่าวว่าสมเด็จพระนเรศวรมหาราชและสมเด็จพระเอกาทศรถทอดพระเนตร
เห็นพระบรมสารีริกธาตุแสดงปาฏิหาริย์โดยการปรากฏแสงโชติช่วง มีขนาดเท่าผลส้ม ลอยมาจาก
ฟากฟ้าฝั่งทางทิศใต้ แล้วล่องลอยเวียนขวารอบกองทัพของพระองค์ ๓ รอบ ก่อนที่จะลอยผ่านไป
ทางทิศเหนือ เหตุการณ์ดังกล่าวนำามาใช้เพื่อเสริมสร้างพระบารมีของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
๕. จักรวาลทัศน์ตามคติไตรภูมิ ลิลิตตะเลงพ่ายสะท้อนให้เห็นถึงการมองโลกและจักรวาลตาม
คติไตรภูมิ ที่เชื่อว่าโลกนี้ประกอบไปด้วย ๓ ภูมิ ได้แก่ กามภูมิ รูปภูมิ อรูปภูมิ แต่ละภูมิเป็นที่อยู่ของ
สรรพสัตว์และเทพยดา รวมไปถึงพรหม โดยที่ลิลิตตะเลงพ่ายสะท้อนคตินี้ผ่านคำาอธิษฐานของ
สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ความว่า
ภูวไนยผายโอษฐ์อื้น โชยงการ
แก่เทพทุกถิ่นสถาน ฉชั้น
โสฬสพรหมพิมาน กมลาสน์ แลนา
เชิญช่วยชุมโสตซั้น สดับถ้อยตูแถลง
บทประพันธ์ข้างต้น สะท้อนให้เห็นโครงสร้างของจักรวาลโดยกล่าวถึงสวรรค์ทั้ง ๖ ชั้น
(ฉชั้น) ซึ่งได้แก่ จาตุมหาราชิก ดาวดึงส์ ยามา ดุสิต นิมมานรดี ปรนิมมิตวสวัตดี โดยที่สวรรค์ทั้ง ๖ ชั้นนี้
เป็นส่วนหนึ่งของ กามภูมิ เนื่องจากเป็นภูมิที่อยู่ของผู้ที่ยังเกี่ยวข้องกับความรักใคร่ นอกจากนี้แล้วยัง
กล่าวถึง “โสฬสพรหม” ซึ่งหมายถึง พรหมโลกทั้ง ๑๖ ชั้น ที่อยู่เหนือขึ้นไปจากสวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
พรหมโลกเป็นส่วนของรูปภูมิ เนื่องจากเป็นภูมิที่อยู่ของพรหมที่มีรูป จักรวาลทัศน์ตามคติไตรภูมินี้
มีอิทธิพลมาก ดังจะเห็นจากการสร้างสรรค์ศิลปกรรมในรูปแบบต่าง ๆ เป็นจำานวนมาก เป็นภูมิปัญญา
ที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาช้านานในสังคมไทย
