Page 51 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลัภภาษาไทย ม.5

๕๒ G P P A1 A2 S

คณะ

๑. รายสุภาพนิยมใชคําสุภาพ คือ คําที่ไมมีรูปวรรณยุกต เปนเกณฑในการแตง
ั
ึ
๒. แตละวรรคมี ๕ คํา บทหนึ่งจะมีกี่วรรคก็ได แตมักจะแตงต้งแต ๕ วรรคข้นไป กอนจบ
ลงทายดวยโคลงสองสุภาพเสมอ
๓. คําสรอยนิยมมีในวรรคสุดทาย ๒ คํา หรือจะมีสลับวรรคก็ได แตเมื่อถึงโคลงสองสุภาพ

ตองงด เพราะมีคําสรอยของโคลงสองสุภาพอยูแลว ๒ คํา การเติมคําสรอยทุกวรรคตองเปนคําสรอย
ชุดเดียวกัน เรียกวา “สรอยสลับวรรค” เชน หมูพลดาษดื่นฟา แลนา กลาสูจูโจมศึก แลนา

ฮึกหาญชาญศึกเชี่ยว แลนา

สัมผัส

ี
ี
ี
๑. คําสุดทายของวรรคหนาตองสงสัมผัสไปยังคําท่ ๑ หรือคําท่ ๒ หรือคําท่ ๓ ของวรรคตอไป
เวนแตสองวรรคสุดทายซึ่งเปนลักษณะของโคลงสองสุภาพ (ดูตามแผนผัง)
๒. ถาคําสุดทายของวรรคหนาเปนคําเอกหรือคําโท คําท่รับสัมผัสตองเปนคําเอกหรือคําโทดวย
ี
ซึ่งรายสุภาพจะบังคับคําเอก ๓ แหง คําโท ๓ แหง ในตําแหนงของโคลงสองสุภาพ

ี
๓. สัมผัสระหวางรายกับโคลงสองสุภาพ คําสุดทายของวรรคสุดทายของรายสัมผัสกับคําท่ ๑
หรือคําที่ ๒ หรือคําที่ ๓ ในวรรคแรกของโคลงสองสุภาพ

รายยาว เรื่อง การแตง
แผนผัง รายยาว

* แผนผังของรายยาวนั้นไมกําหนดจํานวนคําและจํานวนวรรค

ตัวอยาง

จึ่งตรัสวาโอเจาแวนแกวสองสวางอกของแมเอย แมเคยไดรับขวัญเจาทุกเวลา เปนไรเลาเจาจึ่งไมมา

เหมือนทุกวัน มตา หรือวาพระเจาลูกอาสัญสูญสิ้นพระชนมาน อยูในปาพระหิมพานตนี้แลวแล
กัณฑมัทรี
จาก (หนังสืออานกวีนิพนธมหาเวสสันดรชาดก ของกระทรวงศึกษาธิการ, กรมสามัญศึกษา, ๒๔๙๔ : ๒๗๗)