Page 76 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 76
G G P A1 A2 S 77
เสาวณิต วิงวอน (๒๕๕๓ : ๑๒๙-๑๓๑) ได้กล่าวถึงพระประวัติของพระองค์ไว้ในนามานุกรม
วรรณคดีไทย หมวดผู้แต่ง ดังนี้
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ประสูติเมื่อ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๓๓๓
มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าวาสุกรี เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ ๒๘ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธ-
ยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาจุ้ย (ท้าวทรงกันดาล) ทรงบรรพชาเป็นสามเณร
เมื่อพระชนมายุ ๑๒ ปี ประทับ ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร และทรงศึกษาในสำานัก
สมเด็จพระพนรัตน เมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๔ ทรงผนวชเป็นพระภิกษุ มีพระสมณฉายาว่า สุวัณณรังสี
ครั้น พ.ศ. ๒๓๕๗ สมเด็จพระพนรัตนซึ่งเป็นอธิบดีสงฆ์วัดพระเชตุพนฯ ถึงแก่มรณภาพ
กลางพรรษา ยังไม่มีผู้ใดเป็นอธิบดีสงฆ์แทน พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยเสด็จพระราชดำาเนิน
ไปถวายผ้าพระกฐิน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระภิกษุพระองค์เจ้าวาสุกรีเป็นอธิบดีสงฆ์และเป็น
ผู้ครองกฐินในปีนั้น พระภิกษุพระองค์เจ้าวาสุกรีถวายพระพรว่าไม่ได้เตรียมท่องอปโลกน์ไว้
มีพระราชดำารัสว่าให้ผู้อื่นว่าแทนได้ จึงเป็นธรรมเนียมของวัดพระเชตุพนฯ ตั้งแต่นั้นมาว่า พระราชาคณะ
ผู้ครองกฐินไม่ต้องว่าอปโลกน์เองจนกระทั่งทุกวันนี้
พระภิกษุพระองค์เจ้าวาสุกรีทรงกรมครั้งแรกเป็นพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นนุชิตชิโนรส
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำารงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่าใน พ.ศ. ๒๓๕๙ กรมหมื่น-
นุชิตชิโนรสเป็นพระอาจารย์ของเจ้านายหลายพระองค์ เช่น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำาราบปรปักษ์ กรมหลวงวงศา-
ธิราชสนิท กรมหมื่นไกรสรวิชิต กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเคารพ
นับถือกรมหมื่นนุชิตชิโนรสมาก เมื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนฯ นั้น
ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างตำาหนักถวายกรมหมื่นนุชิตชิโนรสด้วย ปัจจุบันเรียกว่า
ตำาหนักวาสุกรี และทรงตั้งให้เป็นเจ้าคณะกลาง ทรงปกครองวัดในเขตกรุงเทพฯ และธนบุรี ๖๑ วัด
เมื่อถึง พ.ศ. ๒๓๙๔ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมหมื่นนุชิตชิโนรส
ได้ทรงรับมหาสมณุตมาภิเษกเป็นกรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงสมณศักดิ์เป็นมหาสังฆปริณายก
เลื่อนพระเกียรติยศทั้งในราชตระกูลวงศ์และในสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระสังฆราช
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงเป็นกวีที่มีพระปรีชาสามารถในการ
ประพันธ์ทั้งร้อยแก้ว ร้อยกรอง พระองค์มีผลงานพระนิพนธ์มากมายทั้ง โคลง ฉันท์ ร่าย กลอน ลิลิต
และพระธรรมเทศนาต่าง ๆ ล้วนแต่เป็นผลงานที่มีชื่อเสียง ทรงคุณค่า และเป็นสมบัติของชาติอย่างแท้จริง
อาทิ โคลงภาพฤๅษีดัดตน ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก ลิลิตตะเลงพ่าย กฤษณาสอนน้องคำาฉันท์
เพลงยาวเจ้าพระ ปฐมสมโพธิกถา พระธรรมเทศนาพระราชพงศาวดารสังเขป
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส รัตนกวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงเป็น
พระสังฆราชเจ้า พระองค์ที่ ๗ และทรงเป็นพระมหาสมณเจ้าฯ พระองค์แรกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์
ทรงได้รับการยกย่องจากองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO)
ว่า พระองค์เป็นบุคคลดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมของโลก ประจำาปี ๒๕๓๓
