Page 72 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 72
G P A1 A2 S 73
P
ำ
...พระคุณเอ่ยถึงพระองค์จะสงสัย ก็น้าใจของมัทรีนี้กตเวทีเป็นไม้เท้าก้าวเข้าสู่ที่ทางทดแทน
รามำ สีตาวนุพฺพตา อุปมาเหมือนสีดาอันภักดีต่อสามีรามบัณฑิต ปานประหนึ่งว่าศิษย์กับอาจารย์
พระคุณเอ่ยเกล้ากระหม่อมฉานทำาผิดแต่เพียงนี้ เพราะว่าล่วงราตรีจึ่งมีโทษ ขอพระองค์จงทรง
พระกรุณาโปรดซึ่งโทษานุโทษกระหม่อมฉันมัทรี แต่ครั้งเดียวนี้เถิด
๒. สะท้อนความเชื่อของสังคมไทยในอดีต ดังที่ปรากฏในเนื้อหาหลายประการ ดังนี้
๒.๑ ความเชื่อเรื่องความฝัน เห็นได้จากตอนที่พระนางมัทรีตามหาสองกุมารไม่พบ พระนาง
เสียใจมากเกรงว่าจะเกิดอันตรายกับลูก เพราะเมื่อคืนพระนางมัทรีฝันว่ามีชายคนหนึ่งมาควักลูกตา
ทั้งสองข้างของนาง ใช้อาวุธตัดแขนทั้งสองข้าง และควักเอาดวงใจของนางไป ดังคำาประพันธ์ที่ว่า
...จะได้พานพบประสบรอยพระลูกน้อยแต่สักนิดไม่มีเลย จึ่งตรัสว่าเจ้าดวงมณฑาทองทั้งคู่ของ
แม่เอ๋ย หรือว่าเจ้าทิ้งขว้างวางจิตไปเกิดอื่น เหมือนแม่ฝันเมื่อคืนนี้แล้วแล
๒.๒ ความเชื่อเรื่องลางบอกเหตุ เห็นได้จากตอนที่พระนางมัทรีเสด็จไปหาผลไม้ในป่า
ได้เกิดเหตุประหลาดหลายอย่าง ซึ่งพระนางเชื่อว่าเป็นลางร้าย ทำาให้เป็นทุกข์พระทัยยิ่งขึ้น ดังคำาประพันธ์
ที่ว่า
...เหตุไฉนไม้ที่มีผลเป็นพุ่มพวงก็กลายกลับเป็นดอกดวงเดียรดาษอนาถเนตร แถวโน้น
ก็แก้วเกดพิกุลแกมกับกาหลง ถัดนั่นก็สายหยุดประยงค์และยมโดย พระพายพัดก็ร่วงโรยราย
ดอกลงมูนมอง แม่ยังได้เก็บเอาดอกมาร้อยกรองไปฝากลูกเมื่อวันวาน ก็เพี้ยนผิดพิสดาร
เป็นพวงผล ผิดวิกลแต่ก่อนมา สพฺพา มุยฺหนฺติ เม ทิสา ทั้งแปดทิศก็มืดมิดมัวมนทุกหนแห่ง
ทั้งขอบฟ้าก็ดาดแดงเป็นสายเลือด ไม่เว้นวายหายเหือดเป็นลางร้ายไปรอบข้าง ทกฺขิณกฺขิ
พระนัยนเนตรก็พร่าง ๆ อยู่พรายพร้อย ในจิตใจของแม่ยังน้อยอยู่นิดเดียว ทั้งอินทรีย์ก็เสียว ๆ
สั่นระรัวริก แสรกคานบันดาลพลิกพลัดลงจากพระอังสา ทั้งขอน้อยในหัตถาที่เคยถือ
ก็เลื่อนหลุดลงจากมือไม่เคยเป็นเห็นอนาถ เอ๊ะประหลาดหลากแล้วไม่เคยเลย...
กิจกรรมพินิจพิเคราะห์
นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและวัฒนธรรมจากร่ายยาวมหาเวสสันดร-
ชาดก กัณฑ์มัทรี เพิ่มเติม แล้วนำาผลการวิเคราะห์มานำาเสนอและแลกเปลี่ยนกัน
