Page 77 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 77
78 G G P A1 A2 S
ลิลิตตะเลงพ่าย พระนิพนธ์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรสมีจุดมุ่งหมาย
ที่ทรงพระนิพนธ์เรื่องนี้ ดังปรากฏในบทประพันธ์ตอนหนึ่งว่า
เสร็จแสดงพระยศเจ้า จอมอยุธ ยาเอย
องค์อดิศรสมมุติ เทพไท้
นเรศวรรัตนมกุฎ เกศกษัตริย์ สยามฤๅ
หวังอยู่คู่ธเรศไว้ ฟากฟ้าดินเฉลิม
จากบทประพันธ์ดังกล่าวจะเห็นว่า สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงพระนิพนธ์
ลิลิตตะเลงพ่ายขึ้นเพื่อแสดงพระเกียรติยศแห่งสมเด็จพระนเรศวรมหาราชให้เป็นที่ปรากฏสืบต่อไป
คู่ฟ้าดิน โดยนำาเหตุการณ์สำาคัญทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ การกระทำาสงครามยุทธหัตถีระหว่างสมเด็จ-
พระนเรศวรมหาราชกับพระมหาอุปราชามังสามเกียดแห่งกรุงหงสาวดี มานำาเสนอด้วยลีลาและชั้นเชิงทาง
วรรณศิลป์ ลิลิตตะเลงพ่ายจึงจัดเป็นวรรณคดียอพระเกียรติที่สำาคัญอีกเรื่องหนึ่งของไทย
สมเด็จพระนเรศวรมหาราชเป็นวีรกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ของไทย ทรงทำายุทธหัตถีมีชัยแก่พระมหาอุปราชา
แห่งกรุงหงสาวดี เมื่อ พ.ศ. ๒๑๓๕ สงครามยุทธหัตถีเป็นการรบบนหลังช้างของพระมหากษัตริย์ชาตินักรบ
เพราะต้องต่อสู้กันตัวต่อตัว และนับเป็นวีรกรรมอันทรงไว้ซึ่งพระเกียรติยศแห่งราชา การกระทำายุทธหัตถี
ระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับพระมหาอุปราชาในครั้งนั้น เป็นการกระทำายุทธหัตถี
ครั้งสุดท้ายในประวัติศาสตร์ชาติไทย และหลังจากนั้นก็ไม่ปรากฏว่ามีการสู้รบกันบนหลังช้างอีกเลย
ดังคำาประพันธ์ว่า
หัสดีรณเรศอ้าง อวสาน นี้นา
นับอนาคตกาล ห่อนพ้อง
ขัตติยายุทธ์บรรหาร คชคู่ กันแฮ
คงแต่เผือพี่น้อง ตราบฟ้าดินกษัย
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ประดิษฐาน ณ อำาเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี
