Page 7 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 7
8
เหตุของการสร้างสรรค์วรรณคดีและวรรณกรรม
ิ
จิราภรณ์ อัจฉริยะประสิทธ์ (๒๕๖๔ : ๑๔-๑๖) กล่าวไว้ว่า เหตุของการสร้างสรรค์วรรณคดีและ
วรรณกรรมสรุปได้เป็น ๔ ประการ ดังนี้
๑. การถ่ายทอดความรู้สึกของกวี จำาแนกได้ดังนี้
ึ
ู
ั
่
ี
๑.๑ ความร้สึกท่มีต่อพระมหากษัตริย์ ความรสกตอพระมหากษตรย์ทปรากฏในวรรณคดีไทย
้
ู
ิ
ี
่
ส่วนใหญ่เป็นความร้สึกจงรักภักดีหรือซาบซ้งในคุณงามความดีท่ได้ทาไว้ให้แก่ราษฎร ซ่งทาให้เกิด
ึ
ำ
ึ
ำ
ู
ี
วรรณคดีประเภทยอพระเกียรติหรือสดุดีพระมหากษัตริย์ขึ้น เช่น โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี
ี
ของนายสวน มหาดเล็ก ท่ยอพระเกียรติสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีท่ทรงสถาปนากรุงธนบุรี ทานุบารุง
ำ
ำ
ี
ศาสนา ปราบปรามหัวเมืองต่าง ๆ ทำาให้ราษฎรมีความสุขเกษม
้
ิ
่
ี
ู
ี
ู
๑.๒ ความรสึกทมต่อชาต ความร้สึกต่อชาติมักปรากฏในลักษณะของความรักชาติ ปลุกใจ
ให้รักชาติ ให้สามัคคีกลมเกลียว ซึ่งทำาให้เกิดวรรณคดีประเภทปลุกใจให้รักชาติ เช่น พระราชนิพนธ์ เรื่อง
์
้
ั
่
ั
ี
่
ิ
ื
ั
ิ
หวใจนักรบ และพระราชนิพนธส่วนใหญของรชกาลท ๖ หรองานของหลวงวจตรวาทการ ทงนวนิยาย
บทละคร และเพลง ส่วนใหญ่มีแนวคิดปลุกใจให้รักชาติ รักพวกพ้อง และเสียสละเพื่อชาติเกือบทั้งสิ้น
ู
ื
ื
่
ี
ู
๑.๓ ความร้สึกท่มีต่อศาสนาและความเชอ ความร้สึกตอศาสนาและความเช่อมักปรากฏ
่
ในลักษณะของความเลื่อมใสศรัทธา ความเล่อมใสศรัทธานี้ส่งผลให้เกิดวรรณคดีศาสนาข้นหลายเล่ม
ึ
ื
เช่น มหาชาติคำาหลวง เวสสันดรชาดก พระมาลัยคำาหลวง และชาดกอื่น ๆ นอกจากนี้ ความเชื่อในเรื่อง
เทพเจ้า ผี หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ยังเป็นส่วนหนึ่งของวรรณคดีไทยหลายเรื่อง เช่น ไตรภูมิพระร่วง ที่กล่าวถึง
นรก สวรรค์ และนิพพาน ซึ่งสะท้อนให้เห็นความเชื่อถือศรัทธาพระพุทธศาสนาของคนไทย หรือช่วงต้นเรื่อง
ของโองการแช่งน้าท่กล่าวบูชาเทพของพราหมณ์–ฮินดู ได้แก่ พระศิวะ พระนารายณ์ และพระพรหม
ี
ำ
สะท้อนให้เห็นความเชื่อในเรื่องเทพเจ้า
่
๑.๔ ความร้สึกท่มีต่อธรรมชาต ความรสึกตอธรรมชาตมักปรากฏในลักษณะทสัมพันธกับ
ิ
่
ิ
้
ี
์
ู
ี
ู
ื
อารมณ์ความร้สึกของกวีหรือตัวละคร โดยอาจสื่อถึงความร้สึกชื่นชอบช่นชม ความงามของธรรมชาติ
ู
ู
ู
หรืออาจใช้ธรรมชาติสะท้อนความร้สึกยินดีหรือความเศร้าโศกภายในจิตใจก็ได้ เช่น วรรณคดีนิราศ
ื
มักกล่าวถึงธรรมชาติสัมพันธ์กับความร้สึกของกวีท้งในด้านช่นชมความงาม และเช่อมโยงกับความ
ื
ู
ั
เศร้าโศกของตนที่ต้องจากนางอันเป็นที่รัก หรือบทชมธรรมชาติที่มักสะท้อนความรู้สึกร่มรื่น ความชื่นชม
ช่นชอบ ความอุดมสมบูรณ์ของพรรณไม้ พรรณสัตว์ เช่น กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดงหรือกาพย์-
ื
ห่อโคลงประพาสธารทองแดง งานพระนิพนธ์ของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร
๒. การถ่ายทอดจินตนาการและอารมณ์ส่วนตัวของกว วรรณคดีประเภทนี้ กวีต้องการแสดง
ี
ความร้สึกนึกคิดส่วนตัว เช่น ต้องการแสดงความรัก ความเศร้า และความโกรธแค้น มักพบในวรรณคดีนิราศ
ู
เพลงยาว และดอกสร้อย หรือสักวา ซ่งเป็นรูปแบบท่สามารถถ่ายทอดอารมณ์ส่วนตัวของกวีได้อย่างดี
ึ
ี
ื
หรือถ้ากวีต้องการถ่ายทอดอารมณ์ในแบบสนุกสนาน เพลิดเพลิน อาจผูกเร่องหรือสร้างเป็นโครงเร่อง
ื
ขึ้นก็ได้ เช่น เรื่อง พระอภัยมณี ของสุนทรภู่ ที่แต่งขึ้นจากจินตนาการตามอารมณ์ส่วนตัวของกวี
