Page 110 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 110
G P 111
P A1 A2 S
ทำาให้พระมหาอุปราชาไม่สามารถบ่ายเบี่ยงได้ ด้วยอยู่ท่ามกลางเหล่าทหารมากมาย นับว่า
สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงมีปฏิภาณไหวพริบในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ทำาให้พระมหาอุปราชาเกิด
ขัตติยมานะและร่วมกระทำายุทธหัตถีตามคำาเชิญชวน ดังบทประพันธ์ตอนหนึ่งว่า
อ้าไทภูธเรศหล้า แหล่งตะเลง โลกฤๅ
เผยพระยศยินเยง ย่านแกล้ว
สิบทิศทั่วลือละเวง หวั่นเดช ท่านนา
ไป่เริ่มรอฤทธิ์แผ้ว เผือดกล้าแกลนหนี
พระพี่พระผู้ผ่าน ภพอุต ดมเอย
ไป่ชอบเชษฐ์ยืนหยุด ร่มไม้
เชิญราชร่วมคชยุทธ์ เผยอเกียรติ ไว้แฮ
สืบกว่าสองเราไสร้ สุดสิ้นฤๅมี
หัสดีรณเรศอ้าง อวสาน นี้นา
นับอนาคตกาล ห่อนพ้อง
ขัตติยายุทธ์บรรหาร คชคู่ กันแฮ
คงแต่เผือพี่น้อง ตราบฟ้าดินกษัย
ไว้เป็นมหรสพซ้อง สุขศานติ์
สำาหรับราชสำาราญ เริ่มรั้ง
บำาเทิงหฤทัยบาน ประติยุทธ์ นั้นนา
เสนอเนตรมนุษย์ตั้ง แต่หล้าเลอสรวง
๒. สะท้อนยุทธวิธีเพื่อชัยชนะ ดังจะเห็นได้จากพระบรมราโชวาทของพระเจ้ากรุงหงสาวดี
ที่พระราชทานแก่พระมหาอุปราชาเมื่อเข้าไปกราบทูลลาเพื่อยกทัพไปยังกรุงศรีอยุธยา พระบรมราโชวาท
ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การจะได้รับชัยชนะในการทำาศึกสงครามนั้น ต้องอาศัยทั้งพระเดชและพระคุณ
กล่าวคือ ต้องมีความรู้ความสามารถอันเชี่ยวชาญในตำาราพิชัยสงคราม ตลอดจนมีเมตตาต่อบรรดาทหาร
ผู้มีความดีความชอบ รวมไปถึงต้องมีจิตวิทยารู้เท่าทันเล่ห์กลต่าง ๆ อีกด้วย ดังบทประพันธ์ว่า
สงครามความเศิกซึ้ง แสนกล
จงพ่ออย่ายินยล แต่ตื้น
อย่าลองคะนองตน ตามชอบ ทำานา
การศึกลึกเล่ห์พื้น ล่อเลี้ยวหลอกหลอน
