Page 107 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน วรรณคดี ม.5
P. 107
108 G P A1 A2 S
เพิ่มเติมเสริมความรู้
พระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์
พระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ ตั้งอยู่ที่ตำาบลดอนเจดีย์ อำาเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี
เป็นอนุสรณ์สถานสำาคัญของประวัติศาสตร์ชาติไทย แสดงถึงพระวีรกรรมอันยิ่งใหญ่ของสมเด็จพระ-
นเรศวรมหาราชที่ทรงกระทำายุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชาแห่งพม่า
จากหลักฐานปรากฏในพระราชพงศาวดารฉบับหลวงประเสริฐ เล่มที่ ๒ กล่าวถึงเหตุการณ์
ตอนที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชชนช้างกับพระมหาอุปราชาที่ตำาบลหนองสาหร่าย เมื่อวันจันทร์
เดือนยี่ แรม ๒ คำ่า ปีมะโรง จุลศักราช ๙๕๔ (พ.ศ. ๒๑๓๕)
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำารงราชานุภาพทรงสนพระทัยเป็นอย่างมาก จึงสั่งให้
พระยาสุนทรบุรี (อี้ กรรณสูต) สมุหเทศาภิบาลมณฑลนครไชยศรีสืบหาตำาบลหนองสาหร่ายและเมื่อ
ได้พบเจดีย์โบราณในสภาพทรุดโทรมหักพัง จึงได้ถวายรายงานสมเด็จฯ กรมพระยาดำารงราชานุภาพ
และได้กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทราบ ซึ่งต่อมาใน พ.ศ. ๒๔๕๖
พระองค์ได้เสด็จพระราชดำาเนินสักการะบวงสรวงเจดีย์แห่งนี้
พ.ศ. ๒๔๙๘ กรมศิลปากร โดยคณะกรรมการบูรณะอนุสรณ์ดอนเจดีย์ได้เริ่มทำาการบูรณะ
องค์เจดีย์แบบลังกา ทรงกลมใหญ่ สูง ๖๖ เมตร ฐานกว้างด้านละ ๓๖ เมตร ครอบเจดีย์องค์เดิมไว้
และสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงพระคชาธารออกศึกหล่อด้วยสัมฤทธิ์
ถือพระแสงของ้าว หล่อด้วยโลหะรมดำา ฐานล่างสลักภาพนูนตำ่าเป็นภาพยุทธหัตถีและภาพตอนประกาศ
อิสรภาพ กว้าง ๒.๙๐ เมตร ยาว ๕.๔๕ เมตร สูง ๗.๐๐ เมตร ออกแบบและปั้นโดย ศาสตราจารย์ศิลป์
พีระศรี
รัฐบาลได้กำาหนดให้วันที่ ๒๕ มกราคม ของทุกปีเป็นวันกองทัพไทย โดยถือเป็นวันที่ระลึกใน
วาระที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกระทำายุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชาแห่งพม่า และกำาหนดให้
เป็นงานรัฐพิธีถวายพวงมาลาเป็นราชสักการะพระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์และสมเด็จพระนเรศวร-
มหาราช แต่ต่อมาจากการคำานวณเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ ที่ระบุว่า การกระทำายุทธหัตถี
เมื่อวันจันทร์ เดือนยี่ แรม ๒ คำ่า ปีมะโรง จุลศักราช ๙๕๔ (พ.ศ. ๒๑๓๕) มีความคลาดเคลื่อน
ซึ่งใน พ.ศ. ๒๕๔๙ คณะรัฐมนตรีมีมติเปลี่ยนวันกระทำายุทธหัตถีให้ตรงกับวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๑๓๕
และถือเป็นวันกองทัพไทยตั้งแต่บัดนั้น
จาก (ทัศนีย์ เทพไชย, ม.ป.ป.)
