Page 9 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน สุขศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 9
๒.๔ ระบบไหลเวียนโลหิต (Circulatory System หรือ Blood
Vascular System)
ำ
ี
ำ
ระบบไหลเวียนโลหิตทาหน้าท่ในการลาเลียงอาหาร แก๊สออกซิเจน (Oxygen) ไปสู่เซลล ์
ต่าง ๆ ในร่างกาย และนำาแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide) ตลอดจนของเสียต่าง ๆ
ั
ี
ออกจากเซลล์ ท้งยังทาหน้าท่ในการรักษาสมดุลของร่างกาย ควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย ป้องกัน
ำ
สิ่งแปลกปลอม ตลอดจนเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย
๑) ส่วนประกอบของระบบไหลเวียนโลหิต
ระบบไหลเวียนโลหิต ประกอบด้วย เลือด หลอดเลือด และหัวใจ
(๑) เลือด เป็นของเหลวท่ไหลเวียนอยู่ในหัวใจและหลอดเลือด มีสีแดง ลักษณะข้น
ี
ิ
่
ื
้
์
ำ
้
็
่
มีฤทธเปนด่าง มีความหนืดประมาณ ๕ เทาของนา ในรางกายเรามีเลอดประมาณรอยละ ๙-๑๐
ของน้าหนักตัว เลือดมีส่วนประกอบสำาคัญ ๒ ส่วน คือ
ำ
๑. ส่วนท่เป็นของเหลว เรียกว่า พลาสมา (Plasma) หรือนำ้าเลือด มีประมาณ
ี
ั
ำ
ำ
ร้อยละ ๕๕ ของปริมาณเลือดท้งหมดในร่างกาย น้าเลือดประกอบด้วยน้าประมาณร้อยละ ๙๑
ื
นอกนั้นจะเป็นสารอ่น ๆ ได้แก่ สารอาหาร เอนไซม์ (Enzyme) ฮอรโมน (Hormone) แก๊ส (Gas)
์
ำ
รวมทั้งของเสียที่ร่างกายไม่ต้องการ เช่น ยูเรีย (Urea) แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ น้าเลือดทำาหน้าที่ลำาเลียง
ำ
สารอาหาร ฮอร์โมน เอนไซม์ และออกซิเจนไปเลี้ยงเซลล์ต่าง ๆ ลำาเลียงของเสียจากร่างกายไปทาลาย
ที่ตับและขับออกทางปัสสาวะ ผิวหนัง ปอด
๒. ส่วนท่เป็นเม็ดเลือด ได้แก่ เซลล์เม็ดเลือดแดง (Red Blood Cells)
ี
เซลล์เม็ดเลือดขาว (White Blood Cells) และเกล็ดเลือด (Platelets) ซ่งมีอยู่ประมาณร้อยละ ๔๕
ึ
ของปริมาณเลือดทั้งหมด
เซลล์เม็ดเลือดแดง รูปร่างค่อนข้างกลมแบน ตรงกลางบุ๋มเข้าหากัน เมื่อโตเต็มที่ไม่มีนิวเคลียส
(Nucleus) ส่วนประกอบจะเป็นสารโปรตีนที่เรียกว่า เฮโมโกลบิน (Haemoglobin) ซึ่งมีเหล็ก
เป็นองค์ประกอบ เฮโมโกลบินมีคุณสมบัติในการรวมตัวกับแก๊สออกซิเจนได้ดีมาก
เซลล์เม็ดเลือดแดงมีหน้าที่ลำาเลียงแก๊สออกซิเจนไปยังเซลล์ทั่วร่างกาย เซลล์เม็ดเลือดขาว
แล้วลำาเลียงแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์จากเซลล์กลับไปยังปอด เซลล์เม็ดเลือดแดง
เพื่อแลกเปลี่ยนแก๊ส แหล่งที่สร้างเม็ดเลือดแดง คือ ไขกระดูก
เซลล์เม็ดเลือดแดงมีอายุประมาณ ๑๑๐-๑๒๐ วัน
หลังจากนั้นจะถูกส่งไปทำาลายที่ตับและม้าม
เซลล์เม็ดเลือดขาว รูปร่างกลม ขนาดใหญ่กว่าเซลล์เม็ดเลือดแดง
ไม่มีสี มีนิวเคลียส เซลล์เม็ดเลือดขาวในร่างกายมีหลายชนิด
ทำาหน้าที่ต่อต้านและทำาลายเชื้อโรค หรือสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย
แหล่งที่สร้างเซลล์เม็ดเลือดขาว ได้แก่ ม้าม ไขกระดูก ต่อมน้าเหลือง เกล็ดเลือด
ำ
เซลล์เม็ดเลือดขาวจะมีอายุประมาณ ๗-๑๔ วัน แล้วจะถูกทำาลาย เซลล์เม็ดเลือดชนิดต่าง ๆ
๑5
