Page 13 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน สุขศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 13
๒) กลไกการหายใจ
ิ
ึ
การหายใจถูกควบคุมโดยศูนย์การหายใจในสมอง ซ่งเป็นไปโดยอัตโนมัต เมื่อเรา
หายใจเข้า อากาศจากภายนอกร่างกายจะผ่านรูจมูกทั้ง ๒ ข้างเข้าไปตามช่องจมูก ขนและเยื่อในช่องจมูก
ุ
จะช่วยกรองฝ่นละอองท่ปนมากับอากาศ และปรับอุณหภูมิความช้นให้เหมาะสมกับร่างกาย แล้วจึงผ่าน
ี
ื
ี
่
่
ู
่
้
่
ู
ุ
้
่
จากคอหอยเขาสหลอดลม เยือเมือกและขนทหลอดลมจะกักเก็บฝนละอองไม่ใหผานเข้าสปอด อากาศ
่
ี
ู
จะเข้าส่ปอดและเข้าไปในถุงลมเล็ก ๆ ท่มีหลอดเลือดฝอยล้อมรอบ จากนั้นแก๊สออกซิเจนในอากาศ
จะแพร่ผ่านผนังถุงลม เมื่อเราหายใจออก แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์จากเลือดก็จะผ่านจากผนังหลอดเลือด-
ฝอยเข้าสู่ถุงลม แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ก็จะถูกขับออกนอกร่างกาย
ี
แก๊สออกซิเจนท่ผ่านผนังถุงลมเข้าสู่หลอดเลือดฝอยจากการหายใจเข้าจะเข้าไปรวมตัว
กับเฮโมโกลบินในเซลล์เม็ดเลือดแดง ทาให้เลือดมีสีแดง แล้วไหลไปตามหลอดเลือดกลับเข้าส่หัวใจ
ู
ำ
หัวใจจะสูบฉีดเลือดไปตามหลอดเลือดแดงไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย แก๊สออกซิเจนจะไปทำาปฏิกิริยา
ื
่
ึ
ี
ิ
์
่
้
้
เผาผลาญสารอาหารทอยู่ภายในเซลลใหปล่อยพลังงานออกมาเพอรางกายจะได้นำาไปใช ซงปฏิกิรยา
่
่
ู
ี
้
เผาผลาญสารอาหารนี จะให้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ออกส่เซลล์ด้วย ดังนั้น ขณะท่แก๊สออกซิเจน
แพร่ผ่านจากเซลล์เม็ดเลือดแดงเข้าสู่เซลล์ในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์จากเซลล์
เหล่านี้จะแพร่เข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดแดงด้วย เพ่อจะเข้าสู่หลอดเลือดดำากลับเข้าสู่หัวใจและเข้าสู่ปอด
ื
เพื่อแลกเปลี่ยนแก๊สต่อไป
๓) หลักการสร้างเสริมและดำารงประสิทธิภาพการทำางานของระบบทางเดินหายใจ
ื
(๑) ออกกำาลังกายอย่างสมำ่าเสมอ โดยเฉพาะการออกกำาลังกายแบบแอโรบิก เพ่อให ้
ิ
ึ
กล้ามเนื้อท่ทาหน้าท่ช่วยหายใจแข็งแรงและมีกำาลังเพ่มข้น ปอดจะสามารถรองรับอากาศเพ่มขึ้น
ิ
ี
ำ
ี
แก๊สออกซิเจนสามารถไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้มากขึ้น
ี
็
่
ุ
่
(๒) ไม่สูบบหร เพราะในบหรมีสารทเปนอนตรายตอสขภาพและเปนสารก่อใหเกิดโรค
ั
็
ุ
ุ
่
ี
ี
่
้
ั
หลายโรค เช่น โรคมะเร็งปอด โรคถุงลมโป่งพอง โรคความดันโลหิตสูง โรคหวใจขาดเลือด
โรคหลอดเลือดสมองตีบ ผ้ท่สูบบุหร่จะมีสมรรถภาพความจุของปอดลดลง ปริมาณแก๊สออกซิเจน
ี
ี
ู
ที่จะนำาไปใช้ในร่างกายก็ลดลงด้วย
(๓) หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานท ่ ี
ี
ี
ท่มีมลพิษทางอากาศสูง หรือสถานท่แออัด
เพราะสารพิษต่าง ๆ ฝุ่นละออง แก๊สที่เป็นอันตราย
ื
ต่อสุขภาพ ตลอดจนเช้อโรคต่าง ๆ หากร่างกาย เปลี่ยนภาพเด็ก ม ปลาย
ได้รับหรือสูดดมเข้าไป จะทาให้เกิดโรคในระบบ เดินเล่นในสวนสาธารณะ
ำ
ทางเดินหายใจ เช่น โรคติดเช้อไวรัสโคโรนา 2019
ื
(COVID-19) ภูมิแพ โรคปอด โรคไข้หวัด
้
โรคหลอดลมอักเสบ
(๔) เมื่อเจ็บป่วย ไอ จาม ควร การอยู่ในสวนสาธารณะช่วยให้ร่างกายได้รับอากาศบริสุทธิ์
ื
สวมหน้ากากอนามัย เพ่อป้องกันการแพร่เชื้อโรค
ไปสู่ผู้อื่น
๑9
