Page 14 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน สุขศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 14
๒.๖ ระบบย่อยอาหาร (Digestive System)
ระบบย่อยอาหารเป็นกระบวนการย่อยอาหารให้เล็กละเอียด จนสามารถดูดซึมผ่าน
ื
ทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เพ่อเป็นพลังงานในการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
ต่าง ๆ และสร้างเสริมการทำางานของร่างกาย
๑) องค์ประกอบของระบบย่อยอาหาร ต่อมน้าลาย
ำ
ี
(๑) ฟัน (Teeth) เป็นอวัยวะท่แข็งแรง คอหอย ลิ้น
ำ
มี ๒ ชุด คือ ฟันน้านมทั้งหมด ๒๐ ซี่ จะขึ้นครบเมื่ออายุ หลอดอาหาร ฟัน
ี
ิ
๒-๓ ป จนอายุประมาณ ๖ ป ฟันน้านมจะเร่มหลุด
ี
ำ
ำ
ั
ึ
และฟันแท้จะขึ้นมาแทน ซ่งมีท้งหมด ๓๒ ซ ลักษณะของ ถุงน้าดี
่
ี
ฟันมี ๓ ชนิด ได้แก่ ฟันหน้า ใช้กัดอาหาร ฟันเข้ยว
ี
ำ
ั
มีลักษณะค่อนข้างแหลม ใช้ยึดฉีกอาหาร ฟนกราม ท่อน้าดี กระเพาะอาหาร
มีลักษณะแบนกว้าง ตรงกลางมีร่องใช้บดอาหาร ตับ
(๒) ล้น (Tongue) เป็นกล้ามเนื้อ ตับอ่อน ลำาไส้เล็ก
ิ
มีลักษณะเป็นแผ่น ปกคลุมด้วยเยื่อบุเมือก ลิ้น ลำาไส้ใหญ่
ช่วยคลุกเคล้าอาหารในปากให้ผสมกับนำ้าลาย และช่วย ไส้ติ่ง ไส้ตรง
ื
เคล่อนอาหารลงไปส่หลอดอาหาร บริเวณล้น ทวารหนัก
ู
ิ
ี
ั
มีปลายประสาทรับรสเปร้ยว หวาน เค็ม ขม รวมท้งสัมผัส ระบบย่อยอาหาร
ร้อน เย็น
้
ำ
่
่
(๓) ตอมนาลาย (Salivary Gland) ประกอบด้วย ต่อมนำ้าลายขนาดใหญ ๓ คู ่
อยู่บริเวณกกหูใต้ขากรรไกรล่าง และบริเวณใต้ลิ้น นอกจากนี้ยังมีต่อมนำ้าลายขนาดเล็กกระจายอยู ่
ำ
ำ
ตามริมฝีปากและเพดานปาก ต่อมน้าลายจะผลิตน้าย่อย (Enzyme) แอมีเลส (Amylase) ซ่งช่วย
ึ
ำ
ย่อยอาหารประเภทแป้งและน้าตาลขณะอยู่ในปาก
ี
(๔) คอหอย (Pharynx) มีลักษณะคล้ายกรวย เป็นบริเวณท่ทางเดินอาหาร
และทางเดินหายใจมาอยู่รวมกัน แล้วแยกออกจากกันไป คอหอยจะเป็นทางผ่านของอาหารจากปากลงไป
สู่หลอดอาหาร
(๕) หลอดอาหาร (Esophagus) เป็นท่อกล้ามเนื้อเรียบ ผนังด้านในบุด้วยเยื่อเมือก
ส่วนต้นและปลายของหลอดอาหารจะมีหูรูด โดยหูรูดส่วนบนช่วยป้องกันไม่ให้อากาศผ่านเข้าสู่หลอดอาหาร
หูรูดส่วนล่างป้องกันไม่ให้กรดจากกระเพาะอาหารผ่านเข้าหลอดอาหาร เมื่อมีอาหารลงไปในหลอดอาหาร
หลอดอาหารจะบีบตัวไล่อาหารให้ลงไปสู่กระเพาะอาหาร
(๖) กระเพาะอาหาร (Stomach) ต้งอยู่ใต้กะบังลมในช่องท้อง รูปร่างคล้ายตัว J
ั
ี
ี
ี
ื
ท่เยื่อบุกระเพาะอาหารจะมีต่อมท่สร้างนำ้าย่อยออกมาเพ่อย่อยอาหารท่เรารับประทานเข้าไป โดยมี
กรดเกลือและนำ้าย่อยเพปซิน (Pepsin) สำาหรับย่อยอาหารประเภทโปรตีนให้เล็กลง เรนนิน (Rennin)
ำ
ำ
ำ
สำาหรับย่อยโปรตีนในน้านม และไลเพส (Lipase) ท่ใช้ในการย่อยไขมัน แต่น้าย่อยชนิดนี้ไม่ทางานในสภาพ
ี
ึ
เป็นกรด ดังนั้น ไขมันจึงอาจไม่ถูกย่อย กระเพาะอาหารจะดูดซึมอาหารได้น้อยมาก ซ่งอาหารจาก
กระเพาะอาหารจะถูกส่งต่อไปยังลำาไส้เล็ก
20
