Page 15 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน สุขศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1

(๗) ลำาไส้เล็ก (Small Intestine) เป็นท่อกล้ามเนื้อมีความยาวประมาณ ๒๑ ฟุต

ขดไป-มาในช่องท้อง ผนังด้านในของลำาไส้เล็กมีเยื่อบุผนังที่หนาเป็นลอน
ี
ำ
ลำาไส้เล็กเป็นบริเวณท่มีการย่อยอาหารและดูดซึมสารอาหารมากท่สุด โดยลาไส้เล็ก
ี
ำ
ำ
ี
ำ
ำ
ำ
จะผลิตน้าย่อยท่ใช้ย่อยแป้งและเนื้อสัตว และจะมีน้าย่อยจากตับอ่อน น้าดีจากถุงน้าดีส่งเข้ามาท่ลาไส้เล็ก
์
ี
เมื่อมีอาหารมาถึง ซ่งสารอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต (Carbohydrate) ไขมัน โปรตีน จะถูกย่อยเป็น
ึ
่
่
ี
่
ี
่
โมเลกุล (Molecule) ทเล็ก จนรางกายสามารถนำาไปใช้ประโยชน์ได้ สารอาหารทได้จากการย่อยจะผาน
เข้าสู่หลอดเลือดและหลอดน้าเหลืองในผนังด้านในของลำาไส้เล็ก ส่วนกากอาหารจะถูกส่งต่อไปยังลำาไส้ใหญ ่
ำ
(๘) ลาไส้ใหญ่ (Large Intestine) มีลักษณะเป็นท่อท่มีความยาวประมาณ ๖ ฟุต
ำ
ี
อยู่ต่อจากลำาไส้เล็ก ส่วนต้นมีไส้ต่งอยู่ด้วย ส่วนกลางจะยาวมากท่สุด ส่วนปลายจะเป็นส่วนเปิดไปส ่ ู
ิ
ี
ำ
ทวารหนัก (Anus) ลำาไส้ใหญ่ทาหน้าท่ดูดน้าจากกากอาหารท่ส่งมาจากลำาไส้เล็กให้กลับคืนสู่ร่างกาย
ำ
ี
ี
แล้วลำาไส้ใหญ่จะบีบตัวเพื่อให้กากอาหารที่ไม่มีประโยชน์ออกสู่ภายนอกทางทวารหนักเป็นอุจจาระ
ี
(๙) ตับ (Liver) เป็นอวัยวะภายในร่างกายท่มีขนาดใหญ่ท่สุด ตับจะอยู่ใต้กะบังลม
ี
ี
ด้านขวา มีหน้าท่สร้างนำ้าดีแล้วส่งไปเก็บไว้ท่ถุงนำ้าดี และตับยังเป็นแหล่งสะสมสารอาหารประเภท
ี
ึ
ี
ำ
คาร์โบไฮเดรตในรูปของไกลโคเจน สะสมเหล็กและวิตามินต่าง ๆ โดยเฉพาะวิตามินบ ๑๒ (B12) ซ่งจาเป็น
ต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง นอกจากนั้นยังช่วยกำาจัดของเสียในเลือดเมื่อเลือดไหลผ่านเข้าสู่ตับ
(๑๐) ถุงน้าดี (Gall Bladder) มีลักษณะเป็นถุงคล้ายผลลูกแพร์ (Pear) หรือผลชมพู่
ำ
ำ
ำ
ำ
มีความยาวประมาณ ๓-๔ นิ้ว อยู่บริเวณใต้ตับ ถุงน้าดีทำาหน้าที่กักเก็บน้าดีที่สร้างจากตับ และปล่อยน้าดี
ออกไปสู่ลำาไส้เล็กตอนต้น เพื่อช่วยกระจายไขมันให้เป็นเม็ดเล็ก ๆ ซึ่งมีน้าย่อยจากตับอ่อนมาย่อยไขมัน
ำ
อีกครั้งหนึ่ง
(๑๑) ตับอ่อน (Pancreas) เป็นอวัยวะท่มีลักษณะรูปร่างคล้ายใบไม้ อยู่ด้านหลัง
ี
ำ
ตอนล่างของกระเพาะอาหาร ตับอ่อนมีหน้าท่ช่วยในการย่อยอาหารโดยจะผลิตน้าย่อยเข้าสู่ลำาไส้เล็ก
ี
ส่วนต้น ได้แก่ ทริปซิน (Trypsin) เพื่อย่อยโปรตีนให้มีขนาดเล็กลงจนเป็นกรดอะมิโน (Amino Acid)
ี
ี
ท่ร่างกายสามารถนำาไปใช้ประโยชน์ เอนไซม์ไลเพสช่วยย่อยไขมันให้เป็นกรดไขมันและกลีเซอรอลท่ร่างกาย
ำ
นำาไปใช้ได้ แอมีเลส (Amylase) ช่วยย่อยคาร์โบไฮเดรตให้เป็นน้าตาลกลูโคส (Glucose)
๒) หลักการสร้างเสริมและดำารงประสิทธิภาพการทำางานของระบบย่อยอาหาร
(๑) รับประทานอาหารให้ครบทุกมื้อและตรงต่อเวลา โดยรับประทานแต่พอควร
(๒) เคี้ยวอาหารให้ละเอียดก่อนกลืน จะช่วยในการย่อยได้ดีขึ้น
(๓) รับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ ปรุงสุกใหม่ และไม่รับประทานอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ
ื
ุ
ี
(๔) หลีกเลี่ยงชา กาแฟ เคร่องดื่มท่มีแอลกอฮอล์ เพราะจะกระต้นการหลั่งกรด
ในกระเพาะอาหาร
ี
(๕) รับประทานอาหารท่มีเส้นใยอาหาร เช่น ผัก ผลไม้ และดื่มนำ้าอย่างน้อยวันละ ๘ แก้ว
(๖) ขับถ่ายอุจจาระให้เป็นเวลา ไม่ปล่อยให้ท้องผูก
(๗) ทำาจิตใจให้แจ่มใส ไม่เครียด
ำ
(๘) ออกกำาลังกายสม่าเสมอ การเคลื่อนไหวร่างกายจะช่วยให้ลำาไส้ทำางานได้ดีขึ้น
ำ
(๙) ดูแลรักษาสุขภาพของช่องปากอย่างสม่าเสมอ
2๑