Page 8 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน สุขศึกษา ม.4-6 หน่วยที่ 1

๒.๓ ระบบกล้ามเนื้อ (Muscular System)
การเคลื่อนไหวร่างกาย นอกจากจะอาศัยการเคลื่อนไหว

ของข้อต่อและกระดูกแล้ว ยังต้องอาศัยการทำางานของกล้ามเนื้อด้วย
ดังนั้น กล้ามเนื้อของมนุษย์มีราว ๆ ๖๕๐ มัด มีการยึดติดกันโดยอาศัย

พังผืด กระดูก ข้อต่อ และเส้นเอ็นต่าง ๆ เพื่อทำาหน้าที่ เช่น คงรูปร่าง
รองรับอวัยวะภายในต่าง ๆ
๑) ประเภทของกล้ามเนื้อ

กล้ามเนื้อแบ่งเป็น ๓ ประเภท ดังนี้ กล้ามเนื้อลาย ในกลุ่มกล้ามเนื้อแขน
ซึ่งประกอบเป็นกล้ามเนื้อกระดูก
กล้ามเนื้อ
กล้ามเนื้อ
๑. ๒. ๓.
กล้ามเนื้อลาย (Skeletal Muscle) กล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อหัวใจ
(Smooth Muscle) (Cardiac Muscle)
ี
เป็นเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อท่ยึดติดอยู่กับ
โครงกระดูก ประกอบด้วยเซลล์ท่มีลักษณะ เป็นเนื้อเยื่อของกล้ามเนื้อท่มี เป็นเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ
ี
ี
เป็นเส้นยาว เรียกว่า เส้นใยกล้ามเนื้อ ลักษณะเซลล์รปทรงคล้าย ชนิดพิเศษท่พบในหวใจ
ี
ั
ู

ึ
ื
โดยมีเซลล์เส้นใย ซ่งรวมตัวกันเป็น กระสวย พ้นผิวเรียบไม่มีลาย เท่านั้น มีลักษณะเซลล์คล้าย
่
ู
มัดกล้ามเนื้อ ทางานอยู่ภายใต้อำานาจของ ตามขวาง มีนิวเคลียสอยู รปทรงกระบอก มีลาย
ำ
ี
ำ
์
ี
จิตใจ เป็นส่วนท่ทาให้เกิดการหดตัว ตรงกลางเซลล พบท่อวัยวะ- ตามขวางจากการเรียงตัว
้
ุ
่
ั
เมือเส้นใยได้รบการกระตนจากกระแส ภายใน เช่น หลอดอาหาร ไปหลากหลายทิศทาง เป็น
ประสาท กล้ามเนื้อลายมีประมาณ ๖๐๐ มัด หลอดเลือด กระเพาะปัสสาวะ ตัวช่วยกระต้นให้การบีบตัว
ุ
แบ่งเป็น ๔ กลุ่มใหญ คือ กล้ามเนื้อศีรษะ กระเพาะอาหาร มีเซลล์เส้นใย ของหัวใจคงท่สมำ่าเสมอ
่
ี
ำ
ำ
กล้ามเนื้อบริเวณลาคอ กล้ามเนื้อลำาตัว สั้นกว่าเส้นใยกล้ามเนื้อลาย ทางานอยู่นอกอานาจของ
ำ
และกล้ามเนื้อแขน ขา ทำางานอยู่นอกอำานาจของจิตใจ จิตใจ
๒) หลักการสร้างเสริมและดำารงประสิทธิภาพการทำางานของระบบกล้ามเนื้อ
(๑) รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ครบ ๕ หมู่ โดยเฉพาะอาหารที่ให้สารอาหารประเภท
โปรตีนอย่างนม เนื้อสัตว์ วิตามิน และแร่ธาตุต่าง ๆ จากพืชที่ช่วยสร้างเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ
ื
ิ
(๒) ออกกำาลังกายหรือเล่นกีฬาอย่างสม่าเสมอ เพ่อเพ่มความแข็งแรงอดทนให้กล้ามเนื้อ
ำ
ิ
ุ
ั
ื
เช่น การดันพ้น ยกดัมบ์เบล (Dumbbell) การว่งระยะไกล ถีบจักรยาน โดยต้องอบอ่นร่างกายก่อนทุกคร้ง
ด้วยการวิ่งเหยาะ ๆ การสไลด์ การเดินเร็ว และยืดเหยียดกล้ามเนื้อ เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อฉีก
(๓) นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ไม่นอนดึก เพ่อผ่อนคลายกล้ามเน้อจากการทากิจกรรม
ื
ำ
ื
ประจำาวัน
ำ
(๔) ดื่มน้าสะอาดอย่างน้อยวันละ ๘ แก้ว
(๕) ไม่ใช้กล้ามเนื้อทำางานหนักเกินกำาลัง เพราะจะทำาให้กล้ามเนื้อเกิดการบาดเจ็บได้
๑๔