Page 21 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2
P. 21
G G P A1 A2 S
21
การสร้างคำาสมาส
ตัวชี้วัดปลายทาง
• สร้างคำในภาษาไทย (ท ๔.๑ ม. ๒/๑)
ความหมายของคำาสมาส
คาสมาส หมายถึง คำาที่สร้างขึ้นใหม่โดยนำาคำาที่ยืมมาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตอย่างน้อย
ำ
ี
สองคำาขึ้นไปมาเรียงต่อกันรวมเป็นคำาเดียว โดยการสมาสเป็นกลวิธีการสร้างคำาท่ปรากฏในไวยากรณ์
ื
ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต (กระทรวงศึกษาธิการ, สำานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นฐาน,
สำานักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา, สถาบันภาษาไทย, ๒๕๖๔, น. ๗๐) คำาที่สร้างโดยวิธีสมาส เรียกว่า
คำาสมาส และคำาสมาสนั้นเป็นได้ทั้งคำานาม คำาคุณศัพท์ และคำากริยาวิเศษณ์ (จำาลอง สารพัดนึก, ๒๕๑๗,
น. ๓๐๓)
ประเภทของคำาสมาส
คำาสมาสในภาษาไทย มี ๓ ประเภท (จิตตาภา สารพัดนึก ไชยปัญญา, ๒๕๖๓, น. ๑๖๖-๑๖๗ และ
กระทรวงศึกษาธิการ, สำานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นฐาน, สานักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา,
ื
ำ
สถาบันภาษาไทย, ๒๕๖๔, น. ๗๓-๗๘) ดังนี้
๑. คาสมาสยืม คือ คำาสมาสท่มีปรากฏใช้อยู่ในภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตอยู่แล้ว และ
ำ
ี
ยืมเข้ามาใช้ในภาษาไทยโดยตรง เช่น
๑. เพราะเหตุใดภาษาไทยจึงต้องยืมคำาภาษาอื่นมาใช้ จงอธิบายและยกตัวอย่างประกอบ
กรฺม + กร
มาจาก
❁ กรรมกร
๒. ภาษาไทยมีลักษณะอย่างไร แตกต่างจากภาษาอื่นอย่างไร จงสรุปมาพอสังเขป
๓. นักเรียนลองเปรียบเทียบภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตโดยสรุปตามความเข้าใจของตนเอง
❁ มัจจุราช
มาจาก
มจฺจุ + ราชา
๔. นักเรียนวิเคราะห์คำาที่กำาหนดให้ต่อไปนี้ว่าเป็น ภาษาบาลี, ภาษาสันสกฤต หรือ ภาษาเขมร
นมสฺ + การ
มาจาก
❁ นมัสการ
พร้อมบอกเหตุผลประกอบ
๕. ให้นักเรียนยกตัวอย่างคำายืมในภาษาที่กำาหนดให้ต่อไปนี้ ี
จากการสังเกตตัวอย่างข้างต้น สามารถสรุปได้ว่า คำาสมาสยืมท่นำามาใช้ในภาษาไทยนั้น
เป็นต้นเค้าศัพท์ทั้งหมด
๑) ชื่ออาหารภาษาญี่ปุ่น ๓ ชื่อ
๒) ชื่อเครื่องดื่มภาษาอังกฤษ ๓ ชื่อ ี ึ ี
้
ำ
๒. คาสมาสสราง คือ คำาสมาสท่ไทยสร้างข้นใหม่โดยเลียนแบบวิธีการสร้างคำาสมาสของภาษาบาล
๓) ชื่อผัก ผลไม้ภาษาจีน ๓ ชื่อ
และภาษาสันสกฤต เป็นคำาสมาสที่พบเฉพาะในภาษาไทยเท่านั้น แต่จะไม่พบในภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต
ลักษณะและวิธการสร้างจะนำาคำาทยืมมาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตมาเรยงลำาดับ
ี
่
ี
ี
ต่อกันเป็น หน่วยขยาย + หน่วยหลัก ตามลักษณะของภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต คือ หน่วยหลัก
มักจะอยู่ตำาแหน่งท้าย และหน่วยขยายมักจะอยู่ตำาแหน่งหน้า เช่น
