Page 26 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2
P. 26
P A1 A2 S
26 G P
การเขียนคำาสมาสที่ไม่ออกเสียงสระเชื่อมระหว่างรอยต่อของคำาที่นำามาสมาสกัน สรุปได้ ดังนี้
• ใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต (- ์) กำากับท้ายคำาซึ่งเป็นองค์ประกอบของคำาหน้า เช่น
❁ ชาติพันธุ์วรรณนา อ่านว่า ชาด-ติ-พัน-วัน-นะ-นา
❁ ประโยชน์นิยม อ่านว่า ประ-โหฺยด-นิ-ยม
❁ ศัพท์บัญญัติ อ่านว่า สับ-บัน-หฺยัด
์
• ไม่ใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต (- ) กำากับระหว่างคำา เช่น
❁ อักษรศาสตรบัณฑิต อ่านว่า อัก-สอน-สาด-บัน-ดิด
❁ อินทรธนู อ่านว่า อิน-ทะ-นู
คำาสมาสแบบสนธิ
คำาสมาสที่มีสนธิ หมายถึง ปรากฏการณ์ที่หน่วยเสียง ๒ หน่วย มาอยู่ประชิดกันแล้วหน่วยเสียง
ท้งสองรวมเข้าเป็นหน่วยเสียงเดียวกัน (กระทรวงศึกษาธิการ, สำานักงานคณะกรรมการการศึกษา
ั
ขั้นพื้นฐาน, สำานักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา, สถาบันภาษาไทย, ๒๕๖๔, น. ๘๓) เสียงของคำา ๒ คำา
ำ
มากลมกลืนหรือเช่อมประสานเป็นเสียงเดียวกันจนยากท่จะจาแนกว่าเสียงของคำานั้นมาจากคำาใด
ื
ี
รวมเป็นเสียงเดียวกัน
หากพิจารณาคำาสมาสแบบมีสนธิในภาษาไทยมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกับที่ปรากฏในไวยากรณ์
ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต โดยสรุปการสนธิท่ปรากฏในภาษาไทยได้ดังต่อไปนี้ (อรรถวิทย์ รอดเจริญ,
ี
๒๕๖๖, น. ๙๓-๑๐๐)
๑. สระสนธิ คือ การเช่อมกันระหว่างสระพยางค์ท้ายของคำาหน้ากับสระพยางค์ต้นของคำาหลัง
ื
เมื่อสนธิกันแล้วจะเกิดการเปลี่ยนแปลงสระเพ่อให้เสียงกลมกลืนกัน ดังนั้น การสนธิด้วยวิธีนี้
ื
จะมีการตัดหรือลบสระพยางค์ท้ายของคำาหน้า และใช้สระพยางค์ต้นของคำาหลัง เช่น
หน่วยขยาย หน่วยหลัก คำาสมาสแบบสนธิ ความหมาย
ำ
มหา (มหฺ) อรรณพ (อรฺณว อณฺณว) มหรรณพ ห้วงน้าขนาดใหญ่
เมษ (เมษ) อายน (อายน) เมษายน การมาถึงของราศีเมษ
วิทยา (วิทฺยา) อาลัย (อาลย) วิทยาลัย สถานศึกษาในระดับสูง
จากตัวอย่างการสนธิข้างต้นจะสังเกตได้ว่าสระสนธิมักมีพยางค์ต้นของคำาหลังข้นต้นด้วย
ึ
พยัญชนะ อ เสมอเพื่อกำากับเสียงของสระ นอกจากนี้ สระสนธิยังมีหลักที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติม ดังนี้
