Page 30 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2
P. 30
A1 A2
30 G P A1 A2 S S
ึ
ื
การศึกษาเร่องคำาสมาสในภาษาไทยช่วยให้เราเข้าใจการสร้างคำาในภาษาไทยได้มากยิ่งข้น
ไม่ใช่แค่เข้าใจคำาศัพท์ท่ปรากฏในการประพันธ์และวรรณคดีอย่างลึกซ้งเท่านั้น ในปัจจุบันคำาสมาสท้งแบบ
ั
ี
ึ
ื
ู
ไม่มีสนธิและคำาสมาสแบบมีสนธิได้นำามาสร้างคำาใหม่เพ่อรองรับความร้และวิทยาการใหม่ ๆ อยู่เสมอ
เพื่อให้เกิดการใช้ภาษาที่ไพเราะงดงาม เช่น หมอฟัน สร้างคำาสมาส เป็น ทันตแพทย์ หมอตา สร้างคำาสมาส
ี
ึ
ี
ำ
เป็น จักษุแพทย์ หรือคำาว่า Innovation ในภาษาไทยใช้ว่า นวัตกรรม ท่ใช้เรียก สิ่งท่ทาข้นใหม่หรือ
ึ
แปลกจากเดิม เกิดจากการสมาสระหว่างคำาว่า นวต ซ่งแปลว่า ความใหม่ กับคำาว่า กรฺม ซ่งแปลว่า
ึ
การกระทำา (สำานักงานราชบัณฑิตยสภา, ๒๕๕๐) นอกจากนี้ การที่เรามีความเข้าใจเรื่องคำาสมาสยังช่วยให้
เราอ่านและเขียนสะกดคำาได้ถูกต้องแม่นยำายิ่งขึ้นด้วย
กิจกรรมการเรียนร้เชิงรุก (Active Learning)
้
๑. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ว่าคำาใดต่อไปนี้ไม่ใช่คำาสมาส พร้อมอธิบายเหตุผล
ขัตติยกุมาร เมรุมาศ พลความ กัมปนาท สัญญาณ
ศักดินา ธรรมวิเคราะห์ ชีวเคมี ภารกิจ มุนินทร์
๒. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์คำาสมาสที่มักปรากฏในวรรณคดีไทยต่อไปนี้ว่ามีการสมาสด้วยวิธีใดบ้าง
๑) ราชบุตร ๒) อมรินทร์ ๓) อมรินทราธิราช
่
่
่
ี
่
่
ี
้
แลวนักเรยนแบงกลมรวมกันรวบรวมคำาสมาสคำาอืน ๆ ทปรากฏในวรรณคดีไทยทตนเองสนใจ
ี
ุ
่
วิเคราะห์ว่าคำานั้นเป็นการสมาสด้วยวิธีใด ผลัดกันนำาเสนอ นักเรียนและครูร่วมกันตรวจสอบ
ความถูกต้อง
ื
ั
ื
๓. นักเรียนช่วยกันรวบรวมช่อของเพ่อนร่วมช้นเรียน แล้ววิเคราะห์ว่าช่อใดบ้างท่เกิดจากการสร้าง
ื
ี
้
ั
คำาสมาส เปนการสมาสแบบมีสนธหรอไม่มีสนธ มีวธการสงเกตอย่างไรบาง ร่วมกันตรวจสอบ
็
ิ
ิ
ื
ี
ิ
และอธิบาย
ื
ี
๔. นักเรียนแบ่งกลุมหาคำาภาษาบาลี-สันสกฤตมาประกอบหน้าหรือหลังคำาท่กำาหนด เพ่อให้เกิดเป็น
่
ู
คำาสมาสท่ถูกต้องและมีความหมายให้ได้มากท่สุด โดยครูเป็นผ้กำาหนดเวลา จากนั้นแต่ละกลุ่ม
ี
ี
ออกมานำาเสนอคำาสมาส และอธิบายความหมายของคำา เพื่อน ๆ ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง
ธรรม ชน ราช ชาติ ศาสตร์
ร่วมกันคิด ร่วมกันตอบ ตรวจสอบความเข้าใจ
๑. นักเรียนมีหลักการสังเกตคำาสมาสอย่างไร
๒. คำาสมาสแบบไม่สนธิเหมือนหรือแตกต่างกับคำาสมาสแบบสนธิอย่างไร
