Page 33 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2
P. 33
P
G P A1 A2 S
33
์
นอกจากนี้ ยังมีนามราช้าศััพท์ท์ี่ใช้้เฉพาะสมเด็จพระบรมราช้ินีนาถและสมเด็จพระบรมราช้ินี ดังนี้
❁ พระราช้เสาวนีย์ หมายถึง คำาสั่ง
❁ พระบรมราช้ินูปถัมภ์ หมายถึง การเกื้อกูล การอุปถัมภ์
❁ พระราช้ินยานุเคราะห์ หมายถึง ความอนุเคราะห์
ำ
๑.๓ คานามท์ี่ใช้้คำาว่า “พระ” ประกอบข้างหน้า มักเป็นคำานามสามัญท์ี่ไม่สำาคัญ ไม่แยกว่า
เป็นคำานามใช้้เฉพาะพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศั์ (สมเด็จพระบรมราช้ินีนาถ สมเด็จพระบรมราช้ินี
สมเด็จพระบรมราช้ช้นก สมเด็จพระบรมราช้ช้นนี สมเด็จพระยุพราช้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช้
สยามมกุฎราช้กุมาร สมเด็จพระกนิษฐาธิราช้เจ้า กรมสมเด็จพระเท์พรัตนราช้สุดาฯ สยามบรมราช้กุมารี)
ั
ำ
และสาหรับพระราช้วงศั์ช้้นเจ้าฟ้าและพระองค์เจ้า มักใช้้ท์้งในคำานามสำาคัญและไม่สำาคัญ เช้่น พระองค์
ั
พระกร พระหตถ์ พระบาท์ พระโลหิต พระบังคน พระวาตะ พระเคราะห พระโรค พระแสง พระศัรี
์
ั
พระยี่ภู่ พระแท์่น พระเก้าอี้ พระฉาย พระสาง พระเขนย พระขนอง พระขนง พระกระเป๋า
้
ยกเว้นหม่อมเจ้าท์ี่ราช้าศััพท์์มีใช้ท์ั้งคำาว่า “พระ” นำาหน้า และไม่ใช้้คำาว่า “พระ” นำาหน้า เช้่น เศัียร
องค์ หัตถ์ บาท์ หท์ัย
๑.๔ คำานามท์ี่เป็นคำาไท์ยบางคำาใช้้คำาว่า “หลวง” หรือ “ต้น” ประกอบท์้ายคำาเพื่อใช้้เป็นราช้าศััพท์์
เช้่น ลูกหลวง หลานหลวง รถหลวง เรือหลวง ม้าต้น ช้้างต้น
ข้อควรระวัง
่
้
้
“หลวง” ในคำาว่า เขาหลวง ท์ะเลหลวง ไม่จัดว�เป็นคำาประกอบท์ายเพอท์าใหคำานันเปน
็
่
้
ื
ำ
คำาราช้าศััพท์์ เพราะคำาว่า “หลวง” ในท์ี่นี้ แปลว่า ใหญ่
๑.๕ คำานามบางคำายังสามารถประกอบคำาอื่น ๆ เพื่อท์ำาให้เป็นราช้าศััพท์์ได้ เช้่น รถยนต์พระท์ี่นั่ง
ำ
เรือยนต์พระท์ี่นั่ง รถท์รง เรือท์รง ม้าท์รง ช้้างท์รง น้าสรง ห้องสรง ท์ี่สรง
เร�องน่�ร้... จ�กสำนักง�นร�ชบัณฑิิตยสภ�
่
้
องค์
ำ
สำานักงานราช้บัณฑิตยสภา ได้อธิบายคำาว่า “องค์” ใช้้เป็นลักษณนามสาหรับนามราช้าศััพท์์
ในหมวดหมู่ต่อไปนี้
๑. อวัยวะในร่�งก�ย เช้่น พระท์นต์องค์หนึ่ง (ซี่)
๒. ของใช้ส่วนพระองค์ เช้่น พระสนับเพลาองค์ใหม่ (ตัว)
๓. คว�มคิด คำาพูดของพระมหากษัตริย์ เช้่น พระบรมราโช้วาท์องค์นี้ (เรื่อง)
นอกจากนี้ การใช้้ลักษณนามคำาว่า “พระองค์” สรุปได้ ดังนี้ (สำานักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์
ของช้าติ, ๒๕๖๔, น. ๒๓)
๑. พระองค์ ใช้้กับพระมหากษัตริย์และพระราช้วงศั์จนถึงลำาดับช้ั้นพระองค์เจ้า เช้่น
พระมหากษัตริย์ท์ุกพระองค์ พระราช้ธิดาท์ั้ง ๒ พระองค์
๒. องค์ ใช้้สำาหรับหม่อมเจ้า เช้่น หม่อมเจ้า ๓ องค์
(สำานักงานราช้บัณฑิตยสภา, ๒๕๕๔)
