Page 23 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2
P. 23
G P A1 A2 S 23
P
ภาษาบาลี (ป.) + ภาษาสันสกฤต (ส.) เช่น
❁ กิจกรรม มาจาก กิจ (ป.) + กรรม (ส.)
❁ รัฐศาสตร์ มาจาก รัฐ (ป.) + ศาสตร์ (ส.)
❁ เบญจศีล มาจาก เบญจ (ป.) + ศีล (ส.)
ภาษาสันสกฤต (ส.) + ภาษาบาลี (ป.) เช่น
❁ ธรรมทาน มาจาก ธรรม (ส.) + ทาน (ป.)
❁ มาตรฐาน มาจาก มาตร (ส.) + ฐาน (ป.)
❁ ศุภนิมิต มาจาก ศุภ (ส.) + นิมิต (ป.)
สรุปได้ว่า การสร้างคำาสมาสในภาษาไทยนั้นต้องใช้คำาภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตเท่านั้น
มาประกอบการสร้างคำา โดยทั้ง ๒ ภาษานี้สามารถเป็นได้ทั้งหน่วยขยาย (ตำาแหน่งคำาหน้า) และหน่วยหลัก
(ตำาแหน่งคำาหลัง) ดังตัวอย่างที่ปรากฏข้างต้น
เพิ่มเติมเสริมความร ้ ้
ี
ข้อควรระวังในการสังเกตและพิจารณาคำาสมาส หากพบคำาท่มีภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต
ี
อยู่ส่วนหน้าหรือส่วนหลัง แต่อีกคำาหนึ่งท่มารวมกันไม่ใช่คำายืมจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต
เรียกคำาลักษณะนี้ว่า “คำาสมาสเทียม” และถืิอว่าไม่่เป็นคำาสมาส เช่น
❁ พลเมือง มาจาก พล (บาลี-สันสกฤต) + เมือง (ไทย)
❁ ราชดำาเนิน มาจาก ราช (บาลี-สันสกฤต) + ดำาเนิน (เขมร)
❁ คริสตกาล มาจาก คริสต์ (ภาษาอังกฤษ) + กาล (บาลี-สันสกฤต)
❁ เคมีภัณฑ์ มาจาก เคมี (ภาษาอังกฤษ) + ภัณฑ์ (บาลี-สันสกฤต)
๒. การออกเสียงคำาสมาส
ื
ี
คำาสมาสในภาษาไทยส่วนใหญ่มักออกเสียงพยางค์เช่อมระหว่างรอยต่อของคำาท่นำามา
สมาสกัน แต่ก็มีคำาสมาสอีกจำานวนหนึ่งที่มีลักษณะการออกเสียงต่างออกไป ดังนี้
ี
ำ
่
่
๒.๑ ออกเสียงพยางค์เช่อมระหว่างคา รอยตอของคำามักเปนพยางค์ทมีเสียงสระ /อะ/ /อิ/
ื
็
หรือ /อุ/ และมักอ่านออกเสียงเป็นพยางค์เบา เช่น
❁ จิตรกร อ่านว่า จิด-ตฺระ-กอน
❁ อิสรภาพ อ่านว่า อิด-สะ-หฺระ-พาบ
❁ รูปธรรม อ่านว่า รูบ-ปะ-ทำา
❁ เกียรติยศ อ่านว่า เกียด-ติ-ยด
❁ มาตุภูมิ อ่านว่า มา-ตุ-พูม
