Page 57 - หนังสือเรียน หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ม.1
P. 57
๕8 G G G G P A1 A2 S
P P P
ข้อบังคับในการแต่ง
๑. คณะ
ี
�
ี
ี
�
ี
ี
�
ี
ี
กาพย์ฉบัง ๑ บที่ม ๓ วรรคื วรรคืที่ ๑ ม ๖ คืำ วรรคืที่ ๒ ม ๔ คืำ แล้ะวรรคืที่ ๓ ม ๖ คืำ
๒. สัมผ่ัส
ี
่
่
๒.๑ สัมผ่ัสบังคับหรอสัมผ่ัสนอก (แสีดงด้วยเสี้นสีชิมพ) แบ่งเป็็น ๒ ชินิด คือ
่
๑) สัมผ่ัสระหว่างวรรค ได้แก่ คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืแรก สี่งสีัมผ่ัสีสีระไป็ยังคืำสี่ดที่้าย
�
ขึ้องวรรคืที่ ๒
ี
�
ี
ั
๒) สัมผ่ัสระหว่างบท ได้แก่ คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๓ ในบที่แรกสี่งสีัมผ่สีสีระไป็ยัง
ี
�
คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๑ ในบที่ต่่อไป็
ิ
ิ
๒.๒ สัมผ่ัสไม่บังคับ คือ สีัมผ่ัสีที่�เพ�มล้งไป็ในกาพย์เพ่�อเพ�มคืวามไพเราะ จะมห้รอไม่มก็ได้
ี
่
ี
ี
่
ซึ่�งในที่นี ได้แก่
�
�
้
ี
ี
่
๑) สัมผ่ัสใน คือ สีัมผ่สีสีระห้รอสีัมผ่สีพยัญชินะที่�อย่ภายในวรรคืเดียวกัน เชิ่น สี่ง - ฝีง
่
่
ั
ั
่
ห้งสี์ - ล้ง ร้อง - ซึ่้อง เริง - ร้อง วัง - เวง เจ้ง - จำ เวียง - วัง
ี
ี
่
๒) สัมผ่ัสระหว่างคำสุดท้ายของวรรคท ๒ ท่ส่งสัมผ่ัสไปยังคำท่ ๑, ๒, หรอ ๔
่
ี
ของวรรคท่ (แสีดงด้วยเสี้นป็ระสีีฟั้า) เชิ่น เสีียง - เนียง เพล้ง - เจ้ง
ี
กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ การแต่่งกาพย์
สี่รางคืนางคื์ ๒๘
แผ่นผ่ังโครงสร้างคำประพันธ์ ตัวอย่่าง
วันนั�นจันที่ร
มีดารากร เป็็นบริวาร
เห้็นสีิ�นดินฟั้า ในป็�าที่่าธิาร
มาล้ีคืล้ี�บาน ใบก้านอรชิร
เย็นฉ่�าน่�าฟั้า
ชิ�นชิะผ่กา วาย่พาขึ้จร
่
สีารพันจันที่น์อิน ร�นกล้ิ�นเกสีร
่
แต่นต่่อคืล้อร่อน ว้าว่อนเวียนระวัน
่
กาพย์พระไชิยสี่ริยา : สีนที่รภ่ ่
