Page 60 - หนังสือเรียน หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ม.1
P. 60

G G G  P A1 A2 S             ๖๑
                                                                          P P

                                สำานวนที่เป็นคำาพังเพยและสุภาษิต


                          ้
          ตัวชี้วัด จำแนกแลัะใชสีำนวินที�เป็นคำพูังเพูยแลัะสีุภาษิต (ท ๔.๑ ม. ๑/๖)
                                                                  ี
                                                              ิ
                                                             ี
                                                             �
                        ี
               สีำนวน มคืวามห้มายโดยกว้าง ห้มายถ้ง ถ้อยคืำที่มได้มคืวามห้มายโดยต่รงต่ามต่วอกษร
                                                                                         ั
                                                                                            ั
          อาจมีเน่�อห้ากระต่้นให้้คืิด สี่วนให้ญ่ใชิ้การเป็รียบเที่ียบเพ่�อให้้ที่ราบคืวามห้มายชิัดเจน สีำนวน
                          ่
          ในภาษาไที่ยมีเป็็นจำนวนมาก สีำนวนแบ่งได้เป็็น ๒ ล้ักษณะ ดังนี �
               ๑.  สำนวนท่มีเสียงสัมผ่ัส
                             ี
                                        ั
                                                            ั
                                     ั
                                                               ั
                             �
                                                      ี
                                                        ี
                     สีำนวนที่มเสีียงสีมผ่สี เป็็นสีำนวนที่มคืำสีมผ่สีสีระในสีำนวนอย่างน้อย ๒ คืำ
                             ี
                                                      �
                               ี
                     ั
                 ี
               ที่สีัมผ่สีกัน โดยอาจเป็็นคืำคื่่กล้างขึ้องสีำนวน ดังต่ัวอย่าง
                 �
                        ี
                       ี
               สำนวนท่ม ๔ คำ  เชิ่น
                                                                       �
                       ี
               คืล้่กคลตโมง           บนบานศึาลกล้่าว        กล้้านักมักบิน
                      ี
                                          ี
                                           ี
               ขึ้้าวแดงแกงร้อน       คืนดผ่คื่้ม            ไม้หลักปักเล้น
                        ี
                       ี
               สำนวนท่ม ๖ คำ   เชิ่น
                                                       ั
               นอนกล้างดินกินกล้างที่ราย    ย่ให้้รำ ตำให้้ร�ว          ที่รัพย์ในดิน สินในน่�า
                        ่
                      ่
                                                          ่
                               ่
                 ่
               ต่�นแต่่ดกสกแต่่ห้น่ม        กินขึ้้าวร้อนนอนต่�นสีาย     ขึ้้าสีองเจ้าบ่าวสีองนาย
               สำนวนท่ม ๘ คำ   เชิ่น
                       ี
                        ี
                                ่
                           �
                                                                     ่
                      ่
                   ่
               น่�าขึ้่นอย่ใน น่าใสอย่นอก              ชิักน่�าเขึ้้าล่ก ชิักศึกเขึ้้าบ้าน
                                                                  �
                                                               �
               ถีล้อดต่าช้าง ห่างล้อดต่าเล้็น          บัวไม่ให้้ชำา นำาไม่ให้้ขึ้่่น
                �
                                                                        ั
               ต่่อห้น้ามะพลับ ลับห้ล้ังต่ะโก          คืวามร่้ที่่วมหัว เอาตวไม่รอด
                             ่
               ๒.  สำนวนทไม่มีเสียงสัมผ่ัส
                             ี
                                                                                  ั
                                                                                      ั
                                                                                        ั
                                                                            ั
                                                              ี
                                                                    ี
                                                                        �
                                                                         ั
                                                                        ี
                                     ั
                     สีำนวนที่ไม่มเสีียงสีมผ่สี เป็็นสีำนวนที่เป็็นคืวามเรยง ไม่มคืำที่สีมผ่สีสีระกน  ดงต่วอย่าง
                                        ั
                            �
                            ี
                                ี
                                                    ี
                                                    �
                                                            ี
             สำนวนท่ม ๒ คำ   เชิ่น                  สำนวนท่มี   คำ   เชิ่น
                      ี
                     ี
                  ี
             แก้เบ�ย     แก้เกี�ยว   คืว�าบาต่ร     คืว้าน่�าเห้ล้ว    แพะรับบาป็   ไม้ใกล้้ฝีั�ง
                                      ่
             ป็ากบอน     ยกเมฆ      สีาดโคืล้น      บอกศาล้า    เถรสี่องบาต่ร  ฆ้องป็ากแต่ก
             สำนวนท่ม ๔ คำ   เชิ่น                  สำนวนท่มี ๕ คำ   เชิ่น
                                                            ี
                      ี
                     ี
                                                                             ี
             ห้าเล้อดกับป็          เอาม่อซึ่กห้ีบ  ห้ักด้ามพร้าด้วยเขึ้่า     รักพ�เสีียดายน้อง
                                          ่
                        ่
                 ่
                                       ้
             วัวห้ายล้้อมคือก       น่�าซึ่มบ่อที่ราย  เสี้นผ่มบังภ่เขึ้า      ห้มาเห้่าใบต่องแห้้ง
                                                      ี
                                                                                  ั
             กิ�งก่าได้ที่อง        กินน่�าใต่้ศอก  ชิ�นกบนป็ล้ายไม้     ฝีนต่กไม่ที่�วฟั้า
   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64