Page 58 - หนังสือเรียน หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ม.1
P. 58
P P
G G G P A1 A2 S ๕9
ข้อบังคับในการแต่ง
๑. คณะ
กาพย์สี่รางคืนางคื์ ๑ บที่มี ๗ วรรคื วรรคืล้ะ ๔ คืำ
๒. สัมผ่ัส
๒.๑ สัมผ่ัสบังคับ (แสีดงด้วยเสี้นสีชิมพ) แบ่งเป็็น ๒ ชินิด คือ
่
่
ี
๑) สัมผ่ัสระหว่างวรรค ได้แก่
�
ี
ั
• คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๑ สี่งสีัมผ่สีเสีียงสีระไป็ยังคืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๒
�
ี
ั
�
ี
• คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๓ สี่งสีัมผ่สีเสีียงสีระไป็ยังคืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๕
ี
�
�
�
• คืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๕ สี่งสีัมผ่สีเสีียงสีระไป็ยังคืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ ๖
ี
ั
ี
๒) สัมผ่ัสระหว่างบท ได้แก่ คืำสี่ดที่้ายขึ้องบที่แรก สี่งสีัมผ่ัสีสีระไป็ยังคืำสี่ดที่้ายขึ้องวรรคืที่ี ๓
�
ในบที่ต่่อไป็
ิ
่
ี
ิ
่
๒.๒ สัมผ่ัสไม่บังคับ คือ สีัมผ่ัสีที่ี�เพ�มล้งไป็ในกาพย์เพ่�อเพ�มคืวามไพเราะแต่่จะมีห้รอไม่มก็ได้
ี
�
ในที่นี�ได้แก่
ี
ั
่
๑) สัมผ่ัสใน คือ สีัมผ่สีสีระห้รอสีัมผ่สีพยัญชินะที่�อย่ภายในวรรคืเดียวกัน เชิ่น
่
่
ั
ิ
ดา - รา สี�น - ดิน ป็�า - ที่่า ฉ่�า - น่�า พัน - จัน ต่่อ - คืล้อ ว่อน - เวียน
ี
ี
ี
่
๒) สัมผ่ัสระหว่างคำสุดท้ายของวรรคท่ ๒ กับคำท่ ๑ หรอ ๒ ของวรรคท่
ี
คำสุดท้ายของวรรคท่ ๔ กับคำท่ ๑ หรอ ๒ ของวรรคท่ ๕
ี
่
ี
่
และคำสุดท้ายของวรรคท่ ๖ กับคำท่ ๑ หรอ ๒ ของวรรคท่ ๗ (แสีดงด้วย
ี
ี
ี
ิ
เสี้นป็ระสีีฟั้า) เชิ่น ฟั้า - ป็�า บาน - ก้าน ผ่กา - วาย่ อิน- กล้�น ร่อน - ว่อน
่
ผ่่้แต่่งคืำป็ระพันธิ์ต่้องเขึ้้าใจฉันที่ล้ักษณ์แล้ะร่้จักเล้อกใชิ้คืำ
เพ่�อให้้คืำป็ระพันธิ์มคืวามไพเราะแล้ะมคืวามห้มายจับใจผ่่้อ่าน
ี
ี
