Page 28 - หนังสือเรียนวรรณคดีและวรรณกรรม ม.6 หน่วยที่ 1
P. 28
ควรจะมีความรู้เกี่ยวกับรสวรรณคดีสันสกฤตบ้าง เพราะว่ารสวรรณคดีสันสกฤตจัดว่าเป็นรสทางวรรณคดี
ที่มีอิทธิพลต่อกวีไทยอยู่ไม่น้อย รสวรรณคดีที่ปรากฏให้เห็น เช่น รสทางวรรณคดีสันสกฤต เช่น
้
ั
๑) รุทรรส เป็นรสแห่งความโกรธเคือง มักปรากฏขึนเมื่อตวละครแสดงอารมณ์โกรธ
ออกมา
อิฐผาหาหาบมาทุ่มถม ก็จ่อมจมสูญหายไปหมดสิ้น
อีแสนถ่อยจัญไรใจทมิฬ ดังเพชรนิลเกิดขึ้นในอาจม
รูปงามนามเพราะน้อยไปหรือ ใจไม่ซื่อสมศักดิ์เท่าเส้นผม
แต่ใจสัตว์มันยังมีที่นิยม สมาคมก็แต่ถึงฤดูมัน
๒) ภยานกรส รสแห่งความกลัว ตื่นเต้นตกใจ ในที่นี้จะเห็นได้ว่ากวีพรรณนาความกลัว
ั
ของนางวันทองเมื่อเกิดนิมิตฝัน รวมท้งได้ฟังคำาสั่งประหารชีวิตจนถึงข้นพูดจาไม่ออก ตัวอย่างท่จะ
ี
ั
ยกมาประกอบนี้เป็นตอนท่นางวันทองฝันร้ายและตกใจต่น ด้วยความกลัวจึงขอให้ขุนแผนทำานาย
ี
ื
ดังคำาประพันธ์ว่า
ครั้นเวลาดึกกำาดัดสงัดเงียบ ใบไม้แห้งแกร่งเกรียบระรุบร่อน
พระพายโชยเสาวรสขจายขจร พระจันทรแจ่มแจ้งกระจ่างดวง
ดุเหว่าเร้าเสียงสำาเนียงก้อง ระฆังฆ้องขานแข่งในวังหลวง
วันทองน้องนอนสนิททรวง จิตง่วงระงับสู่ภวังค์
ฝันว่าพลัดไปในไพรเถื่อน เลื่อนเปื้อนไม่รู้ที่จะกลับหลัง
ลดเลี้ยวเที่ยวหลงในดงรัง ยังมีพยัคฆ์ร้ายมาราวี
ทั้งสองมองหมอบอยู่ริมทาง พอนางดั้นป่ามาถึงที่
โดดตะครุบคาบคั้นในทันที แล้วฉุดคร่าพารี่ไปในไพร
สิ้นฝันครั้นตื่นตกประหม่า หวีดผวากอดผัวสะอื้นไห้
เล่าความบอกผัวด้วยกลัวภัย ประหลาดใจน้องฝันพรั่นอุรา
ใต้เตียงเสียงหนูก็กุกกก แมงมุมทุ่มอกที่ริมฝา
ยิ่งหวาดหวั่นพรั่นตัวกลัวมรณา ดังวิญญานางจะพรากไปจากกาย
47
เสภาเรื่อง ขุนช้าง-ขุนแผน ตอน ขุนช้างถวายฎีกา
