Page 20 - หนังสือเรียน หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ม.1

G G G P A1 A2 S ๒๑
P P

ตัวอย่าง

คืำว่า หนังสอพิมพ์ เกิดจากการนำคืำว่า หนังสอ แล้ะ พิมพ์ มาป็ระสีมกัน ซึ่�งคืำที่�งสีอง
้
่
ั
่
�
ี
มคืวามห้มายดังนี
่
่
่
่
้
่
หนังสอ ห้มายถ้ง เคืร�องห้มายใชิ้ขึ้ีดเขึ้ียนแที่นเสีียงห้รอคืำพด, จดห้มาย, เอกสีารที่ี�เขึ้ียนห้รอพิมพ์ขึ้�น
์
่
่
ั
้
พิมพ ห้มายถ้ง แบบ, ถ่ายแบบ, ใชิ้เคืร�องจักรกดต่ัวห้นังสี่อห้รอภาพให้ต่ิดบนวต่ถ่ เชิ่น แผ่่นกระดาษ ผ่้า
เม�อนำมาป็ระสีมกันเป็็นคืำว่า “หนังสอพิมพ์” จงเกิดคืวามห้มายให้ม่ขึ้�น ห้มายถ้ง
้
่
่
้
สีิ�งพิมพ์ขึ้่าว แล้ะคืวามเห้็นที่ี�เสีนอแก่ป็ระชิาชิน ต่ามป็รกต่ิออกเป็็นรายวัน นักเรียนจะเห้็นได้ว่า
ั
่
คืวามห้มายขึ้องคืำให้ม่นี�ยังคืงมีเคื้าคืำเดิมที่�งสีองอย่บ้าง
ี
่
่
ี
้
ั
คืำว่า เหยยวข่าว เกิดจากการนำคืำว่า เหยยว แล้ะ ข่าว มาป็ระสีมกัน ซึ่�งคืำที่�งสีอง
ี
มคืวามห้มายดังนี �
่
ี
เหยยว ห้มายถ้ง นกชินิดห้น้�ง ป็ากเป็็นป็ากขึ้อแล้ะคืม ป็ีกแขึ้็งแรง ขึ้าแล้ะนิ�วแขึ้็งแรงมาก
เล้็บยาวแห้ล้ม แล้ะบินร่อนได้นาน ๆ สี่วนให้ญ่ล้่าสีัต่ว์โดยการบินโฉบเพ�อกินเป็็นอาห้าร
่
่
ข่าว ห้มายถ้ง คืำบอกเล้่าเร่�องราว ซึ่�งโดยป็รกต่ิมักเป็็นเร่�องเกิดขึ้้�นให้ม่ห้รอเป็็นที่ีสีนใจ,
้
�
คืำบอกกล้่าว, คืำเล้่าล้่อ
่
ี
ั
เม่�อนำคืำที่�งสีองมาป็ระสีมกันเป็็นคืำว่า “เหยยวข่าว” จะเกิดคืวามห้มายให้ม่ ห้มายถ้ง
ี
�
นักขึ้่าวที่ห้าขึ้่าวได้รวดเร็วเป็็นพิเศษ ซึ่�งนักเรียนจะเห้็นว่ายังมีเคื้าคืวามห้มายเดิมขึ้องคืำว่าเห้ยี�ยว
้
ี
ที่�โฉบอาห้ารอย่างรวดเร็ว
ตัวอย่างคำประสม
คืรอบคืรัว ดอกฟั้า ต่ีนกา บัต่รโที่รศัพที่์ แม่ย่านาง เด็กห้ล้อดแก้ว รถไฟัฟั้า ม่อถ่อ กล้่องดำ
แป็รงสีีฟััน สีารกันบด บ้านจัดสีรร ใบขึ้ับขึ้ กันสีาด พิมพ์ดีด ซึ่ักแห้้ง เป็็นต่่อ ผ่สีมเที่ียม ป็ิดป็าก
่
ี
�
เที่คืะแนน กวาดล้้าง ขึ้ีดเสี้นต่าย ต่ีบที่แต่ก เป็็นกล้าง
ข้อสังเกต
ห้ากคืวามห้มายขึ้องคืำที่ี�นำมาป็ระกอบกันยังคืงคืวามห้มายเดิมอย่่ คืำนั�นก็ไม่เป็็นคืำป็ระสีม
ขึ้อให้้นักเรียนพิจารณาป็ระโยคืต่่อไป็นี �
�
่
๑. ใคืรเป็็นคนใช้เขึ้าไป็ซึ่�อขึ้อง ๒. คนใช้บ้านนีชิ�อแจ๋ว
่
ั
�
จะเห้นได้ว่าที่งสีองป็ระโยคืต่่างกมคืำว่า “คืนใชิ้” ในป็ระโยคืแรกคืวามห้มายขึ้องคืำต่รงต่ว
็
ั
็
ี
ี
�
�
�
ห้มายถ้ง คืนที่ีบังคืับให้้ที่ำ แต่่ในป็ระโยคืที่สีอง “คืนใชิ้” ห้มายถ้ง คืนที่ีมีห้น้าที่ีคือยรับใชิ้ ดังนั�น
�
“คืนใชิ้” ในป็ระโยคืที่สีองจงเป็็นคืำป็ระสีม
้
ี
�