Page 8 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน นาฏศิลป์ ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 8
ประเภทที่ ๓ ตัวยักษ์ ในการแสดงบทบาทเป็นตัวยักษ์ มักใช้ผู้ชายที่มีรูปร่างใหญ่
หรือบางครั้งอาจใช้ผู้หญิงก็ได้
ตัวยักษ์ ในการแสดงโขนเรื่อง รามเกียรติ์ จะมีรูปร่างสูงใหญ่ มีลักษณะลีลาท่ารำา และ
บทบาทในการแสดงที่สวยงาม สง่า เป็นนักรบองอาจ บางโอกาสต้องแสดงอารมณ์โกรธ เจ้าชู้ ขึงขัง
การแบ่งลำาดับขั้นของตัวยักษ์ตามยศศักดิ์ ประกอบด้วย ยักษ์ยอดและยักษ์โล้น แบ่งเป็น ๖ ระดับ ดังนี้
๑. ยักษ์ใหญ่ เช่น ทศกัณฐ์
๒. ยักษ์น้อย ได้แก่ กุมภกรรณ พิเภก อินทรชิต
๓. ยักษ์ต่างเมือง ได้แก่ ไมยราพ แสงอาทิตย์ สัทธาสูร
๔. ยักษ์เสนา ได้แก่ มโหธร เปาวนาสูร
๕. เสนายักษ์ ได้แก่ กาลสูร ภานุราช
๖. เขนยักษ์ ได้แก่ พลยักษ์
การแบ่งลำาดับขั้นของยักษ์มีไว้เพื่อการคัดเลือกผู้แสดงให้เหมาะสม รวมถึงการใช้ลีลา
ท่ารำาตามบทบาทและฐานะของตัวละคร
ประเภทที่ ๔ ตัวลิง ในการแสดงบทบาทเป็นตัวลิง มักใช้ผู้ชายที่มีรูปร่างเล็ก
ตัวลิง ในการแสดงโขนเรื่อง รามเกียรติ์ จะมีรูปร่างไม่สูงนัก ลักษณะลีลาท่ารำา
และบทบาทในการแสดงต้องแคล่วคล่อง ว่องไว แสดงท่าพลิกแพลงเลียนแบบท่าทางธรรมชาติของลิง
การแบ่งลำาดับขั้นของตัวลิงตามยศศักดิ์ ประกอบด้วย ลิงยอดและลิงโล้น แบ่งเป็น ๕ ระดับ ดังนี้
๑. พญาวานร เช่น พาลี สุครีพ หนุมาน องคต
๒. สิบแปดมงกุฎ เช่น ไชยามพวาน เกสรทมาลา
๓. เตียวเพชร เช่น อุศุภศรราม มหัทวิกัน โชติมุข
๔. จังเกียง ไม่ปรากฏว่ามีทั้งหมดกี่ตัว และมีชื่ออะไรบ้าง
๕. เขนลิง ได้แก่ พลวานร
การแบ่งลำาดับขั้นของลิงมีไว้เพื่อการคัดเลือกผู้แสดงให้เหมาะสม รวมถึงการใช้ลีลาท่ารำา
ตามบทบาทและฐานะของตัวละคร
สิ่งเหล่านี้มีส่วนช่วยให้การแสดงมีความงดงาม มีคุณค่า ทำาให้ผู้ชมมีความเข้าใจและซาบซึ้ง
ประทับใจในความงดงามของนาฏศิลป์และการละครของไทย
14
