Page 7 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน นาฏศิลป์ ม.4-6 หน่วยที่ 1
P. 7
ความงามและคุณค่าของนาฏศิลป์และการละครของไทย
ความงามและคุณค่าของนาฏศิลป์และการละครของไทย
นาฏศิลป์และการละครของไทย มีความงามและคุณค่าในด้านต่าง ๆ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำาคัญที่ใช้
ในการแสดง ดังนี้
๑. ความงามของนาฏศิลป์และการละครของไทย
๑.๑ ตัวละคร ในวรรณกรรมมีตัวละคร ๔ ประเภท ดังนี้
ประเภทที่ ๑ ตัวพระ ผู้แสดงจะเป็นชายหรือหญิงก็ได้ แสดงบทบาทเป็นลีลาท่ารำาผู้ชาย
ตัวพระ ในการแสดงนาฏศิลป์ไทย โขน-ละคร แบ่งตามบทบาทและลักษณะของตัวละคร
ในเรื่องนั้น ๆ แต่งกายได้ ๒ รูปแบบคือ แบบจีบโจงไว้หางหงส์และจีบก้นแป้น ส่วนเสื้อที่ใส่ก็จะมีทั้ง
แขนสั้นและแขนยาว เครื่องประดับศีรษะจะเป็นไปตามลักษณะของตัวละครในเรื่องนั้น ๆ ซึ่งสามารถ
แยกได้ ๔ ประเภท ดังนี้
๑. ตัวพระที่แสดงเป็นเทพ เช่น พระอิศวรสีขาว พระนารายณ์สีม่วง พระพรหมสีขาว ฯลฯ
สวมเสื้อแขนยาว
๒. ตัวพระที่แสดงเป็นเทวดา สวมเสื้อแขนสั้น ติดกนกปลายแขน
๓. ตัวพระที่แสดงเป็นมนุษย์ พระเอกในฝ่ายของโขน ได้แก่ พระราม พระลักษมณ์
นุ่งผ้ายกจีบโจงไว้หางหงส์ สวมเสื้อแขนยาว ฝ่ายละครใช้เสื้อแขนสั้น แต่ลักษณะสีของพระเอกนิยมใช้
สีแดงและสีเหลือง เช่น อิเหนาเสื้อสีแดง
๔. ตัวพระที่แสดงเป็นตัวเสนา จะนุ่งผ้าแบบจีบก้นแป้น ประดับศีรษะด้วยหูกระต่ายขี้รัก
ประเภทที่ ๒ ตัวนาง ผู้แสดงจะเป็นหญิงหรือชายก็ได้ แสดงบทบาทลีลาท่ารำาเป็น
ผู้หญิง
ตัวนาง ในการแสดงโขน-ละคร แบ่งตามบทบาทและลักษณะของตัวละคร
ในเรื่องนั้น ๆ ซึ่งสามารถแยกได้ ๔ ประเภท ดังนี้
๑. ตัวนางที่แสดงเป็นนางฟ้า นุ่งผ้ายกจีบหน้านาง ห่มผ้าห่มนาง สวมมงกุฎกษัตรีย์
เช่น พระอุมา นางเมขลา-สีนำ้าเงิน
๒. ตัวนางที่แสดงเป็นนางกษัตริย์ นุ่งผ้ายกจีบหน้านาง ห่มผ้าห่มนาง สวมมงกุฎกษัตรีย์
เช่น นางสีดา นางบุษบา สวมรัดเกล้ายอด
๓. ตัวนางที่แสดงเป็นนางยักษ์ นุ่งผ้ายกจีบหน้านาง ห่มผ้าห่มนางเต็มผืนสั้นเหนือขาพับ
สวมกะบังหน้าลงรักปิดทอง หรือสวมศีรษะโขน เช่น นางพันธุรัตน์ นางสำามะนักขา นางอากาศตะไล
๔. ตัวนางที่แสดงเป็นนางกำานัล นุ่งผ้ายกจีบหน้านาง ห่มผ้าห่มนางเต็มผืนหรือสไบเฉียง
สวมกะบังหน้า เช่น นางค่อมกุจจี นางสนม
13
