Page 18 - ตัวอย่าง สังคมศึกษาฯ ม.2
P. 18
๕.๓ การสั่งสอน
พระสิทธัตถะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า เมื่อย่ำ�รุ่งของคืนวันเพ็ญ เดือน ๖ ก่อนพุทธศักราช ๔๕ ปี
ขณะที่พระองค์มีพระชนมายุ ๓๕ พรรษา หลังจากตรัสรู้แล้ว พระพุทธเจ้าทรงพักผ่อนเป็นเวลา ๗ สัปดาห์
ั
แล้วเสด็จออกเผยแผ่พระพุทธศาสนา ทรงนึกถึงพระอาจารย์ท้งสอง คือ อาฬารดาบสกาลามโคตรและ
ิ
ั
อุททกดาบสรามบุตร แต่ท่านท้งสองได้ส้นชีพแล้ว จึงเสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์ ณ อิสิปตนมฤคทายวัน
ี
ั
พระองค์ทรงแสดงคร้งแรกเรียกว่า ปฐมเทศนา พระธรรมท่ทรงแสดงเรยกว่า ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
ี
หลังจากฟังพระธรรมเทศนา โกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมจึงทูลขออุปสมบท นับเป็นพระภิกษุองค์แรก
ในพระพุทธศาสนา ต่อจากนั้นทรงแสดงธรรมเทศนาโปรดอีก ๔ ท่าน จนเกิดความเข้าใจธรรมและทูล
ขออุปสมบท และสำาเร็จเป็นพระอรหันต์
บทวิเคราะห์พุทธประวัติ ตอน การสั่งสอน
ำ
ในการเผยแผ่หลักธรรมคำาสอนนั้น พระพุทธเจ้าทรงมีหลักการสอนททรงคานึงถึง
ี
่
ความแตกต่างระหว่างบุคคล คือ มีวิธีการสอนบุคคลแตกต่างกันไปตามระดับของสติปัญญา
โดยเปรียบเทียบบุคคลกับดอกบัว ๔ เหล่า ดังนี้
• ผ้มีปัญญาฉลาดเฉียบแหลม เพียงแค่ยกหัวข้อข้นแสดงก็สามารถร้และเข้าใจได้ทันที
ู
ึ
ู
เปรียบได้กับดอกบัวที่อยู่เหนือน้ำ� พออาทิตย์ฉายแสง ก็เบ่งบานได้ทันที
• ผ้มีปัญญาอยู่ในระดับปานกลาง
ู
ตองอธบายขยายความ จงจะสามารถรและเขาใจได้
ึ
ู
้
้
ิ
้
เปรียบเหมือนดอกบัวที่อยู่เสมอผิวน้ำ� พร้อมจะบาน
ในวันรุ่งขึ้น
ี
ู
• ผ้ท่พอจะแนะนำาได้ คือ พอจะฝึกสอน
อบรมให้ร้และเข้าใจได้ แต่จะต้องยกตัวอย่างประกอบ
ู
ให้ชัดเจน เปรียบเหมือนดอกบัวท่ยังโผล่ไม่พ้นน้ำ�
ี
ซึ่งจะบานในวันต่อ ๆ ไป
ู
• ผ้ด้อยปัญญา คือ สอนให้ร้ตัวอักษร
ู
หรือข้อความได้ แต่ไม่อาจเข้าใจความหมาย
้
เปรียบเหมือนดอกบัวท่ยังจมอยู่ในโคลนตมใตน้ำ� พระพุทธเจ้าทรงเปรย์บุเทย์บุบุุคัคัลักบุดีอกบุัว ๔ เหลั่า
ี
ี
ี
ั
ซึ่งย่อมตกเป็นอาหารแก่ปลาและเต่า
ำ
วิธีการสอนดังกล่าวนี้ ทาให้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาแผ่ขยายออกไป และเป็นท ี ่
ั
ึ
ู
เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น อีกท้งพระพุทธองค์ยังทรงเป็นต้นแบบของครูผ้มีกลวิธีการสอนอันแยบคาย ซ่งเราสามารถ
นำามาประยุกต์ใช้ได้ในทุกยุคทุกสมัย
ปุจฉา...วิสัชนา
นักเรียนจะนำาแนวทางการเรียนรู้พุทธประวัติไปใช้ในการดำาเนินชีวิตอย่างไร
17
