Page 5 - หนังสือเรียนสุขศึกษา ม.6 หน่วยที่ 1

๒) ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System) ได้แก่ เส้นประสาทสมอง

และเส้นประสาทไขสันหลัง ทำาหน้าที่รับและนำาความรู้สึกเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง
ำ
ี
(๑) เส้นประสาทสมอง หรือเส้นประสาทท่แยกออกจากสมอง มี ๑๒ คู่ ทาหน้าท ่ ี
รับความรู้สึกเกี่ยวกับกลิ่น การมองเห็น การเคลื่อนไหวของตา
ี
ั
่
็
่
(๒) เส้นประสาทไขสันหลัง มี ๓๑ คู เปนเส้นประสาททออกมาจากไขสันหลงไปส ู ่
ร่างกาย แขน และขา
๓) ระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System) ควบคุมการทำางานของประสาท
ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของจิตใจให้เป็นไปตามปกติ แบ่งออกเป็น ๒ ส่วน
(๑) ระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) มีศูนย์กลางอยู่บริเวณ
ไขสันหลัง (Spinal cord) ประกอบด้วย เส้นประสาท

ี
ั
ท่ออกจากบริเวณไขสันหลัง ต้งแต่อกจนถึงเอว พาราซิมพาเทติก ซิมพาเทติก
เมื่อออกจากไขสันหลังแล้วจะมารวมอยู่ท่รากล่าง
ี
ของประสาทไขสันหลัง เซลล์ประสาทในปมประสาท
ส่วนใหญ่ จะส่งใยประสาทไปยังอวัยวะภายใน ระบบนี ้
ำ
ี
จะทางานในกรณีท่บุคคลตกอยู่ในสภาวะฉุกเฉิน
ร่างกายจะเกิดปฏิกิริยาตื่นตัว เพื่อเตรียมพร้อมที่จะสู้
์
่
ึ
้
ี
ิ
่
ื
หรอหนีจากสถานการณเหลานั้น ปฏิกิรยาทเกิดขน
ำ
เมื่อระบบประสาทซิมพาเทติกทางาน ได้แก่ ขนลุก
ตั้งชัน ชีพจรเต้นเร็วกว่าปกติ เหงื่อออกมาก ความดัน-
โลหิตเพิ่มขึ้น หัวใจเต้นเร็วและรัว
(๒) ระบบประสาทพาราซิมพาเทติก
(Parasympathetic Nervous System) มีศูนย์กลาง
อยู่ท่ก้านสมอง (Medulla) และไฮโพทาลามัส
ี
(Hypothalamas) โดยระบบนี้จะทางานควบคู่กับ
ำ
ำ
ระบบซิมพาเทติก คือ เมื่อระบบซิมพาเทติกทางาน
สิ้นสุดลง ร่างกายพ้นจากสภาวะฉุกเฉินไปแล้ว ระบบ
้
่
ำ
ิ
ิ
พาราซมพาเทตกจะช่วยทาใหรางกายกลบคืนส ่ ู
ั
สภาวะปกติ เช่น เส้นขนจะราบลง ชีพจรหัวใจและ ระบบประสาทอัตโนมัติ
ความดันโลหิตจะกลับคืนสู่สภาพเดิม
แพทย์ศัลยกรรมประสาท คือ แพทย์ที่ตรวจรักษาผู้ป่วยโรคสมองและระบบประสาท

การทำ�างานของระบบประสาทำ ระบบสืบพันธ์ุ และระบบต่อมไร้ทำ่อ 9