Page 54 - ตัวอย่าง หนังสือเรียน หลักภาษาไทย ม.2

P
54 G P A1 A2 S

๓. สัมผัสใน
สัมผัสใน หมายถึง สัมผัสภายในวรรคเดียวกัน ได้แก่ การใช้้คำาคล้องจองกันในวรรคเดียวกัน

มีท์ั้งสัมผัสสระและสัมผัสพยัญช้นะ

้
๑) สัมผัสในจังหวะเดียวกันจะใช้ช้ิดกันกี่คำาก็ได้
๒) สัมผัสในระหว่างจังหวะนิยมใช้้สัมผัสสระมากกว่าสัมผัสพยัญช้นะ
๓) วรรคหน้า นิยมให้มีสัมผัส ๒ คู่ คือ

• คู่แรกระหว่างจังหวะท์ี่หนึ่งกับจังหวะท์ี่สองนิยมสัมผัสช้ิด

• คู่ท์ี่สองระหว่างจังหวะท์ี่สองกับจังหวะท์ี่สามอาจเป็นสัมผัสช้ิดหรือสัมผัสคั่น
ี
ี
๔) วรรคหลัง นิยมให้มีสัมผัสคู่เดียว คือ ระหว่างจังหวะท์่สองกับจังหวะท์่สามอาจเป็น
สัมผัสช้ิดหรือสัมผัสคั่น (จังหวะท์ี่หนึ่งกับจังหวะท์ี่สองอาจใช้้เป็นสัมผัสพยัญช้นะ)

ตัวอย่�งสัมผัสใน
แสนวิตก/อกเอ๋ย/มาอ้�งว้าง ในท์ุ่งกว้าง/เห็นแต่แขม/แซมสลอน

จนดึกด�ว/พร�วพร่�ง/กล�งอัมพร กระเรียนร่อน/ร้องก้อง/เมื่อสองยาม

(พระสุนท์รโวหาร, ๒๕๑๐, น. ๑๙)
๔. สัมผัสต้องห้�มในก�รแต่งกลอน

่
ำ
สัมผัสเลอน คือ สัมผัสท์ี่อยู่ใกล้กันหลายคำา และท์าให้สัมผัสคำาท์ี่ ๓ และท์ี่ ๕ พร้อมกัน
ในวรรครับหรือวรรคส่งพร่าไปไม่ไพเราะ เช้่น

เวลาเช้้าดวงตะวันก็พลันส่อง เป็นแสงทองท์ั่วท้องท์ุ่งสุดไพศัาล
เริ่มวันใหม่ท์อแสงเป็นสัญญ�ณ ออกจากบ้�นท์าง�นเพื่อเลี้ยงตน
ำ
(วีรภัท์ร ศัุภรสิงห์)

ำ
สัมผัสซ� คือ คำาท์ี่เหมือนกันมาใช้้ซ้ากันในกลอนบท์เดียวกัน เช้่น
ำ
้
หากเราเป็นคนท์ี่มีความฝัน หากเราพร้อมฝ่าฟันเพื่อวันใหม่
ความสำาเร็จคงรออยู่ไม่ไกล ช้ีวิตใหม่คงถูกเพิ่มและเติมเต็ม
(วีรภัท์ร ศัุภรสิงห์)

สัมผัสเกิน คือ คำาท์ี่มีเสียงสระอยู่ช้ิดกันในวรรค บ้างก็เรียกสัมผัสเกินสระ เช้่น

จงอย่าถอยแม้เป็นวันอันท์ุกข์ท้อ จงสู้ต่อรอคืนวันอันสดใส
จงมุ่งมั่นให้สมดังตั้งใจ สู้ต่อไปให้ความฝันนั้นเป็นจริง

(วีรภัท์ร ศัุภรสิงห์)